NASCHRIFT OP HET VORIGE. 315 



aan visschen moeten worden toegeschreven , mag als zeer waarschijnlijk 

 worden beschouwd , eensdeels omdat elke andere hypothese hier , 

 naar het schijnt, ontoereikend is, anderdeels omdat de voorbeelden 

 van visschen, die geluid voortbrengen, vrij talrijk zijn. Johannes 

 muller heeft daarvan in een opstel, in 1857 verschenen in het Archiv 

 für Anatomie und Physiologie, p. 263, een overzigt gegeven. Hij telt 

 uit de volgende familiën geluidgevende visschen op. 



Cataphracti: Dactylopterus , Trigla, Cottus scorpius. 



Sciaenoidei: Sciaena aquila, Corvina ronchus , C. ocellata, C. 

 dentex, Otolithus regalis , Pristipoma Jubelini, Pr. crocro, 

 Pr. coro , Pr. guoraca, Pogonias chromis , P. jasciatus. 



Scomberoidei: Zeus faber. 



Pediculati : Batrachus grunniens. 



Cyp rinoidei: Cyprinus tinca , Cyp. barbus , Cobitis fossüis , C. taenia. 



Siluroidei: Synodontis. 



Sclerodermi: Balistes. 



Gymnodontes: Diodon , Tetraodon , Orthragoriscus. 



Het geluid, dat in de onderscheidene gevallen zeer verschillend is 

 wordt ook zonder eenigen twijfel bij deze onderscheidene visschen op 

 eene verschillende wijze voortgebragt. Slechts van eenigen is dit met 

 zekerheid bekend. Het geluid kan in de eerste plaats ontstaan door 

 wrijving van harde ligchaamsdeelen tegen elkander. Zoo bij Synodontis 

 waarschijnlijk door de beweging der sterke stekels van de borstvinnen. 

 Dactylopterus volitans , een der vliegende visschen in de Middellandsche 

 zee, maakt, volgens de waarneming van joh. muller, zoowel onder 

 water als daarbuiten een knarsend geluid door het openen der kieuw- 

 deksels en de beweging daarbij in het slaapgewricht. Bij de verwante 

 Poonen of Knorhanen [Trigla), waarvan een paar soorten ook op onze 

 kust leven , ontstaat het knorrend geluid echter op eene andere wijze , 

 waarschijnlijk door trillende bewegingen van de spieren der zwemblaas. 

 Ook bij den Zonnevisch (Zeus faber) , die almede , hoewel zeldzaam , in 

 de zee nabij onze kusten voorkomt, schijnt de toon op die wijze te 

 worden voortgebragt. Vermoedelijk neemt de zwemblaas ook nog op 

 eene andere wijze deel aan het doen onstaan van toonen , namelijk door 

 ongelijkmatige drukking of zamentrekking van dit orgaan , waarbij de 



