OVER VERSTEKNINGFN. 361 



het beantwoordt wel aan de buitenste oppervlakte der schelp , doch 

 vertoont hol wat bij deze bol was en omgekeerd. 



Met gips of was of getah-pertsja kan men , als de empreinte stevig 

 genoeg is, de ware gedaante van het voorwerp namaken. 



Eindelijk , nogmaals in de vooronderstelling dat het fossiel vernie- 

 tigd is na het vastworden van de laag , als de stof niet in zijn bin- 

 nenste gedrongen is en geen kern heeft gevormd, kan het gebeuren, 

 dat eenc vloeistof dringt in de holte , die er door de vernietiging van 

 het dier is gevormd en den algemeenen vorm van die holte aanneemt , 

 van de holte , welker wanden zijn wat wij een empreinte hebben ge- 

 heeten. Als die nieuwe vloeistof nu vast wordt, zal zij naauwkeurig 

 de uitwendige gedaante van het dier wedergeven en zal dan ver- 

 toonen wat men gewoon is een tegenafdruksel , een contre-empreinte 

 te noemen. Die contre-empreinte zal in het eerste opzigt op een ver- 

 steend fossiel gelijken, maar, zooals lyell te regt opmerkt, zij zal 

 er van verschillen, zooals het bronzen standbeeld verschilt van den 

 man, dien het moet voorstellen: de uitwendige oppervlakte is gelijk, 

 maar van binnen behoeft men naar geen spieren, beenderen of andere 

 organen te zoeken. 



Hebben wij dus nu kortelijk beschouwd wat fossilen zijn en hoe zij 

 ontstaan, wij zullen ons nu eenige oogenblikken bepalen bij de we- 

 tenschap , die zich uitsluitend met het bestuderen dier ligchamen bezig 

 houdt, en die men de palaeontologie, de leer der uitgestorvene 

 wezens, noemt. Wij willen een vlugtigen blik werpen op de geschie- 

 denis dier wetenschap. 



In de geschriften der wijsgeeren en natuurkundigen der oudheid 

 vinden wij reeds uitdrukkingen, die ons bewijzen, dat de fossilen in het 

 algemeen geenszins aan de opmerkzaamheid van sommigen onder hen 

 ontsnapt zijn. De aardrijkskundige strabo meldt eenige feiten, waar- 

 uit blijkt, dat de oude Wijzen in de fossilen bewijzen zagen van ver- 

 anderingen en omkeeringen , die er eens in de aardkorst hadden plaats 

 gehad. Eratosthenes , die ten tijde der ptolomeën leefde , zag in 

 de aanwezigheid van zeeschelpen op een afstand van twee of drie 

 duizend stadiën van de zee bewijzen van groote veranderingen van 

 de oppervlakte der aarde. Xanthus van Lydie zeide, dat men ver 



