OVER VERSTEENINGEN. 365 



Onder de geleerden , die zich veel moeite gaven om deze zienswijze 

 te doen zegepralen, vinden wij in de eerste plaats twee mannen, 

 reeds op andere wegen beroemd geworden. De een is de beroemde 

 schilder leonard de vinci , die , belast om het opzigt te houden over 

 het graven van een kanaal, getroffen werd door het gezigt van eenige 

 fossilen , die bij die gelegenheid aan bet daglicht kwamen, en daarop 

 trachtte te bewijzen, dat het water alleen die voorwerpen daar kon 

 hebben gebragt. De andere is een man, die langen tijd miskend is 

 en dien onze eeuw toch eindelijk regt heeft laten weervaren , bernard 

 de palissy , de uitvinder van het maken van porcelein in Europa, 

 die het eerst, te Parijs in 1580, waagde te beweren, dat de gefigu- 

 reerde steenen door de zee in de lagen der aardkorst waren gebragt. 



Dit denkbeeld werd door onderscheidene natuurkundigen aangeno- 

 men en met warmte verdedigd, vooral door cardan (1582), imperato 

 (1599), cesalpinüs frascatore , fabio colonna, leibnitz, eister 

 en anderen , maar hoe natuurlijk het ons ook voorkomt , had het toch 

 nog zijne tegenstanders. De tijd en nieuwe ontdekkingen deden echter 

 de waarheid zegepralen, en het gevoelen, dat de fossilen door de 

 wateren zijn afgezet , werd eindelijk algemeen aangenomen. 



Doch toen dit eerste en voornaamste punt uitgemaakt was, ver- 

 toonde zich de groote moeijelijkheid om de oorzaak aan te wijzen, 

 waardoor het verblijf van de wateren der zee op de bergen en de 

 tegenwoordige vaste landen verklaard kon worden. Het denkbeeld, 

 dat door de meeste geleerden van de tweede helft der XVII e eeuw 

 gehuldigd werd, was, dat de fossilen monumenten waren van een al- 

 gemeenen zondvloed, en dat zij aangebragt waren door de groote 

 overstrooming, waarvan de Heilige Schrift spreekt, en toen de wate- 

 ren zich boven de toppen der hoogste bergen verhieven. 



Ongelukkig waren te dien tijde de theologen zeer genegen om te 

 meenen , dat de grondslagen der godsdienst door de geologische theo- 

 rien werden ondermijnd. In de XVI' eeuw had men de mannen, die 

 beweerden, dat de fossilen werkelijk overblijfselen van dieren waren, 

 voor ketters en vijanden van de Heilige Schrift gehouden , omdat 

 hunne ideën strijdig schenen te zijn met de orde der schepping, zoo 

 als die door mozes wordt verhaald. Maar in de XYII e eeuw inte- 



