OVER VERSTEEN! NGEN. 367 



waarop het duizendjarige rijk zou aanvangen. Ook moeten wij hier niet 

 vergeten te melden, dat whiston de kometen eene groote rol laat 

 spelen in het aantrekken en verplaatsen der wateren. 



De theorie van het vervoer van alle fossilen door een enkelen 

 grooten vloed heeft te veel zwakke punten om niet te begrijpen , 

 dat zij reeds in het eerst van haar ontstaan aangetast moest worden , 

 ten minste in zooverre als de vrees om zich de vijandschap der theo- 

 logen op den hals te halen zulks niet belette. In die dagen kende 

 men wel is waar nog de feiten niet, die voor ons zoo duidelijk be- 

 wijzen, dat de tegenwoordige toestand van de aardkorst het gevolg is 

 van eene onafgebrokene reeks van veranderingen in den vorm der 

 vaste landen en in de grenzen van den oceaan, maar de omstandig- 

 heden, die beletten om alles door eene enkele overstrooming te verkla- 

 ren, spreken zoo luide, dat zij toen ter tijde reeds vele natuurkundigen 

 troffen De verschillende ligplaatsen der fossilen , hunne aanwezigheid 

 in de hardste gesteenten en zelfs in het binnenste der gebergten, het 

 schuins liggen , ja zelfs op den kant staan van vele lagen der gesteen- 

 ten , en andere dergelijke feiten zijn zoo slecht overeen te brengen 

 met het denkbeeld van een enkele plotselinge en kortstondige cata- 

 clysme , dat sommige geleerden, liever dan dat te gelooven , er toe 

 kwamen om aan de wezenlijkheid der fossilen te twijfelen en ze 

 toeschreven aan spelingen der natuur. Doch weldra stonden er man- 

 nen op, die in plaats van die zondvloed-theorie iets beters trachtten 

 te geven. Quirini (1676) beweerde, dat de wateren van den zond- 

 vloed geen zware voorwerpen, zoo als de versteeningen waren, op 

 de toppen der bergen kon nedergelegd hebben , daar , zoo als 

 boyle aangetoond had, de beweging van het water der zee zich nooit 

 tot op eene groote diepte uitstrekte ; want zelfs al gingen de golven 

 zes of zeven voet hoog, toch was het water op eene diepte van vijf- 

 tien vademen volkomen zonder beweging. En nog veel minder, zeide 

 hij , konden de schelpdieren , zoo als sommigen beweerden , in die 

 wateren van den zondvloed geleefd hebben , want de duur van dien vloed 

 was zeer kort en de hevige stortregens moesten de zoutheid van het 

 zeewater benomen hebben. Quirini was de eerste schrijver, die het 

 waagde te beweren, dat de zondvloed van noach zich niet over de 



