368 OVER VERSTEENINGEN. 



geheele aarde had uitgestrekt. Stenon in 1669 en hooke in 1688 

 beweerden, dat de fossilen noodzakelijk eenmaal onder water gelegen 

 hadden , bedolven in horizontale aardlagen en dat die lagen later op- 

 geheven , op den kant gezet en zelfs omgetuimeld waren , hetzij door 

 aardbevingen , hetzy door het ontsnappen van onderaardsche gassen. 

 Ook ray , more , gessner en anderen ondersteunden en ontwikkelden 

 dat denkbeeld, waaraan buffon de hulp van zijn fraaijen stijl leende. 

 Ofschoon de geologische theoriën van buffon een mengsel van goede 

 denkbeelden en van dwaalbegrippen zijn , deed de populariteit zijner 

 geschriften toch de wetenschap vooruitgaan en de zondvloed-theorie 

 geraakte weldra volkomen in vergetelheid. En dit gebeurde niette- 

 genstaande buffon door de Sorbonne genoodzaakt werd openlijk te 

 herroepen ,' dat hij geloofde, dat »de wateren der zee de bergen en 

 dalen hadden voortgebragt en dat het regenwater, strevende om alles 

 gelijk te spoelen, eens het geheele land in de zee zou brengen, maar 

 dat daarop de zee weder nieuwe landen zou vormen, gelijk die wij 

 nu bewonen." Dat gezegde moest hij herroepen , maar desniettemin 

 wordt zijne leer gehuldigd door eiken geoloog tot op dezen dag. 



Tot in deze dagen is de geschiedenis der geologie ook die der 

 palaeontologie, maar beide wetenschappen worden des te meer op 

 zich zelf staande takken van kennis, hoe vaster de grondslagen wor- 

 den , waarop zij zijn gebouwd. Wij kunnen hier niet over de eigen- 

 lijke geologie spreken, en moeten ons bepalen tot de herinnering, 

 dat zij in het laatst der XVIII e eeuw een grooten vooruitgang maakte, 

 vooral te danken aan de studie van de onderscheidende kenmerken 

 der terreinen en de classificatieproeven , die men daarop nam. Werner 

 en de saussure zijn de twee grootste namen van dit tijdvak : werner 

 beroemd door zijne onderzoekingen van de in lagen liggende gesteen- 

 ten; de saussure door zijne studie van de vuurvormingen en primi- 

 tive gesteenten. Ook kunnen wij hier den strijd der Neptunisten en 

 Plutonisten niet volgen , die beide scholen , die in hunne hevige twis- 

 ten niet zelden de waarheid voorbij zagen , omdat zij beiden meenden 

 dat zij uitsluitend op hunne zijde was; en evenmin mogen wij ons 

 thans verdiepen in de talrijke en schitterende geologische ontdekkin- 

 gen, die hét begin der XIX eeuw hebben gekenmerkt. Bekend is 



