DE DOODSTEEK AAN DE LEER DER DOELEIN- 

 DEN TOEGEBRAGT DOOR DAR WIN. 



In het in October 1864 uitgegeven nornmer van »The Natural His- 

 tory Bevieiu' vindt men, bij gelegenheid eener beoordeeling van a. 

 kölliker's redevoering over de Darwiniaansche scheppingstheorie, de 

 volgende, in vele opzigten merkwaardige woorden: 



«Hetgeen den schrijver dezer beoordeeling het meest trof bij het be- 

 studeren van de \>Origin of Species" ] ) was de overtuiging, dat Teleology [de 

 leer der doeleinden], zoo als zij gewoonlijk opgevat wordt, haar 

 doodsteek ontvangen heeft door de handen van den heer darwin. 

 Want het teleologisch betoog loopt op de volgende wijze af: een 

 orgaan of een bewerktuigd wezen is juist ingerigt tot het vervullen 

 eener verrigting of bestemming ; daarom is het bepaaldelijk zamenge- 

 steld om die verrigting te volvoeren. In paley/'s bekend voorbeeld 

 tot opheldering wordt de geschiktheid van al de deelen van het hor- 

 logie, tot het doel om den tijd aan te wijzen, aangemerkt als het blijk- 

 baar bewijs, dat het horlogie bepaaldelijk voor dat einde gemaakt 

 was , op grond dat de éénige oorzaak , die wij kennen als in staat om 

 zulk een uitwerksel voort te brengen gelijk een horlogie, dat den 

 tijd aanwijst, slechts in een werkend verstand kan gezocht worden, 

 dat de middelen aan dat doel doet beantwoorden. 



Veronderstel echter, dat iemand had kunnen aantoonen (that any 

 one had been able to show) . dat het horlogie niet onmiddellijk door iemand 

 gemaakt was , maar dat het voortgebragt was door de wijziging van 

 een ander horlogie, dat slechts onvolkomen den tijd aanwees (which 

 leept time hut poorly) , en dat dit wederom van een werktuig afkomstig 

 was, 't geen naauwelijks den naam van een horlogie kon dragen, 't 

 geen geene cijfers op de wijzerplaat en slechts rudimentaire wijzers 

 had ; en dat van daar , stap voor stap teruggaande in het verloop van 



') De titel van darwin's bekend boek. 



