DE DOODSTEEK AAN DE LEER DOELEINDEN ENZ. 383 



tijd , wij eindelijk kwamen tot een rondgaand rad als eerste begin 

 van het geheele werkstuk; en verbeeld u, dat het mogelijk geweest 

 was aan te toonen, dat al deze veranderingen ontsproten waren, in 

 de eerste plaats van eene neiging der structuur om in oneindige ver- 

 scheidenheid gewijzigd te worden (a tendency of the structure to vary 

 indefinitely) , en in de tweede plaats, van iets in de omgevende wereld, 

 't geen al de afwijkingen deed zamenloopen tot die rigting, dat er een 

 naauwkeurige tijdmeter uit voortkwam, en dat alle andere rigtingen 

 tegenwerkte, dan is het klaar, dat de kracht van paley's betoog verdwe- 

 nen zou zijn. Want het zou bewezen zijn, dat een toestel geheel bekwaam 

 tot een bijzonder doel even goed het voortbrengsel kon zijn van eene wijze 

 van proefneming en van dwaling, voortgebragt door krachten zonder 

 verstand, als van de onmiddellijke aanwending van hetgeen tot dat doel 

 geleiden kon, door tusschenkomst van een verstandig werkend beginsel. 



Hetgeen wij hier ter opheldering verondersteld hebben geschied te 

 zijn met het horlogie is juist dat, wat de bevestiging van darwin's 

 theorie doen zal voor de organische wereld ')." 



Het is, geloof ik, onnoodig dergelijk eene beschouwing nader toe te 

 lichten; maar het is opmerkelijk, hoe ver de vooringenomenheid gaan 

 kan , terwijl men , zoo veel veronderstellende , blijkbaar schijnt te ver- 

 geten, dat het dan moeijelijk wordt nog gezond verstand bij hem, die 

 dat alles aanneemt , te veronderstellen. 



') »For the notion that every organism had been created as it is launched straight 

 at a purpose, Mr. darwin substitutes the conception of something which may fairly 

 be termed a method of trial and error. Organisms vary incessantly ; of these varia- 

 tions the few meet with surrounding conditions which suit them and thrive ; the 

 many are unsuited and become extinguished. 



According to Teleology each organism is like a jriffle bullet fired straight at a 

 mark, according to darwin organisms are like grapeshot, of which one hits some- 

 thing and the rest fall wide." 



J. V. D. H. 



