WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 63 



werd mededeeling gedaan van een brief der heeren P. , J. en M. , waarvan zij 

 de opneming in de Comptcs rendus verzochten. De hoofdzaak daarin kwam 

 hierop neer, dat zij er zich sterk over beklaagden, dat de commissie hun een 

 programma had voorgelegd , hetwelk zóó beperkt was , dat het zich alleen be- 

 paalde tot eene enkele proef, en wel eene van den heer PASTEUR, hunne tegen- 

 partij, — eene proef, die bovendien, volgens hen, volstrekt niets bewees. Zoo 

 hadden zij het niet bedoeld ; zij hadden gemeend de voornaamste hunner eigene 

 proeven in tegenwoordigheid der commissie te zullen herhalen. Daarom hadden 

 zij nu zelve een ander programma geredigeerd en aan de commissie aangeboden , 

 doch deze had het niet willen goedkeuren. Daar nu, volgens hen, de voor- 

 waarden, die de commissie hun wilde opleggen, in strijd waren met de door 

 de Akademie gestelde (Compt. rendus van den 16 en 50 Nov. 1865 en den 4 

 Jan. 1864), waren zij genoodzaakt zich, onder protest, aan den strijd te onttrekken. 

 Ziedaar den uitslag van de uitdaging, ten minste den aanvankelijken uilslag 

 daarvan. De weigering van de heeren P. , J. en m. wordt overigens op zeer 

 verschillende wijzen beoordeeld. Er zijn er, die haar beschouwen als eene 

 vlugt, als een bewijs van onmagt , — er zijn er ook, die haar regtvaardigen en 

 de commissie beschuldigen van partijdigheid voor PASTEUR. Ik geloof, dat wij, 

 om een oordeel te vellen over de handelwijze der commissie en der drie hee- 

 ren, den aard der uitdaging zelve in het oog moeten houden. De heeren POU- 

 CHET, joly en MUSSET hadden zelve, uit eigen beweging, de proef herhaald, 

 waarop pasteur zich vooral beriep ; maar die proef had , naar zij berigtten , 

 onder hunne handen andere uitkomsten geleverd , dan onder die van PASTEUR. 

 Deze laatste verweet hun nu, dat zij die proef niet in allen deele zóó hadden 

 genomen, als hij, en dat hunne resultaten dus niet zuiver waren Hij daagde 

 hen uit die proef geheel op zijne wijze te doen. Die uitdaging is door de 

 drie heeren gaaf aangenomen. Er was dus hier geene spraak van een wedstrijd 

 van proefnemingen, die voor of tegen de generatio spontanea beslissen zouden. 

 Ware dit het geval geweest, dan zouden P. , J. en M. het volste regt bezitten 

 zich door de commissie verongelijkt te achten , en de handelwijze dier com- 

 missie zou inderdaad onverdedigbaar zijn. Maar de kwestie was eenvoudig 

 deze: of de proef van pasteur al dan niet de resultaten gaf, die deze beweerde 

 dat zij steeds opleverde. Dien ten gevolge kon en mogt, mijns inziens, de 

 commissie in haar programma ook niets anders opnemen dan die ééne proef. 

 Haar mandaat strekte niet verder, en de drie heeren hebben zich zeer ten 

 onregte over hare handelwijze beklaagd. Intusschen volgt daaruit nog niet 

 noodzakelijk, dat die heeren met de zaak verlegen zijn en » klaarblijkelijk het 

 licht schuwen", gelijk beweerd wordt {Les Mondes, 50 Juin , pag. 445). Het 

 is denkbaar, dat zij inderdaad de uitdaging verkeerd hebben opgevat. 



D. L. 



