DE ZUIDPOOLGEWESTEN. 79 



toenemenden warmtegraad vertoont. In de streken onder den evenaar 

 heeft men, volgens de waarnemingen van eoss, eene diepte van 1200 

 vademen noodig , eer de temperatuur der zee-oppervlakte van gemid- 

 deld 78° F. (25%5 C.) tot op 4°,1 C. is afgenomen. Op 45" Z.B. 

 begint de laag van de normaal-temperatuur reeds op 600 vademen 

 diepte ; op 55^ Z.B. bevindt zich „de kam van de homothermische 

 grondlaag" , zooals müheij ze noemt , dat wil zeggen , dat op die 

 breedte de zee van de oppervlakte tot aan den bodem, hoe diep zij 

 ook zijn mag, dezelfde temperatuur heeft. Zuidelijk van deze breedte 

 begint de koudere bovenlaag der 'zee, waar zij dan aan hare opper- 

 vlakte eene temperatuur heeft beneden de normaal-temperatuur van 4°,1 C. 

 Op 70" Z.B. , waar eoss voor de oppervlakte eene temperatuur van SO"* F. 

 (l",©! C.) aangeeft, rijst de temperatuur, hoe dieper men komt, 

 en bereikt hare normaal-hoogte van 4^,1 C. eerst op 750 vademen diepte. 



Deze lijn stemt in vele opzigten met de noordelijke grens van het 

 drijf ijs overeen , daar zij in den Groeten oceaan het zuidelijkste en in 

 den Atlantischen oceaan het noordelijkste loopt. Dit ligt ook in den 

 aard der zaak. Het drijf ijs toch draagt zeer veel bij tot afkoeling van 

 de oppervlakte der zee , en met zijne verschuiving naar het noorden moet 

 ook de gordel der normale zeewarmte mede naar het noorden verschui- 

 ven, zoodat hij in den Atlantischen oceaan niet minder dan 11 ■!■' nader 

 aan den evenaar komt te liggen dan in den Groeten oceaan. 



De grens van het drijf ijs vormt eene lijn , die ons den sleutel aan 

 de hand geeft tot verklaring van de stroomingen en de warmtetoestan- 

 den der zuidpoolzeeën. De afwezigheid van drijf ijs in de zuidpool- 

 wintermaanden kon wel eens de oorzaak zijn, dat de warmte-toestand 

 des oceaans niet wezenlijk van dien der zomermaanden verschilde en 

 derhalve het geheele jaar door vrij bestendig bleef. Dit leidt ons tot 

 een hoogst belangrijk , nog geheel onopgelost vraagstuk : namelijk den 

 warmtetoestand van de zuidpoolgewesten in den winter. 



De zuidpoolgordel is, gelijk bijna in alle andere opzigten, zoo ook 

 in zijnen warmtetoestand geheel van den noordpoolgordel verschillend. 

 Hier zijn warme zomers en strenge winters, daar omgekeerd koele 

 zomers en zachte winters. De eerste zuidpoolvaarders meenden , dat 

 het ijs , hetwelk hun reeds op 70" Z.B. den weg versperde , zich on- 

 afgebroken tot aan de zuidpool uitstrekte en ééne geweldige, zamen- 

 hangende , onbewegelijke massa vormde. Het verkeerde van deze vroegste 



