DE ATJTOeENBSIS. 105 



Eene grondige studie van het vraagstuk ^) bragt pasteuk tot een zeer 

 bepaald besluit, te weten, dat alle gistingen toe te schrijven zijn aan 

 mikroskopische plantaardige of dierlijke wezens, die door de lucht ge- 

 voerd worden in de voor gisting vatbare vochten. En, zoo men soms 

 getuige is van verschijnselen, die aan autogenesis doen denken, dan 

 is dit, omdat men zich voor die kiemen, die onwaarneembare stof- 

 jes, die de oorzaken zijn van al die omzettingen, niet of onvolkomen 

 beveiligd heeft. Het geheele betoog van pasteur berust dus op eene 

 zorgvuldige studie van onzen dampkring ; het komt er op aan om daarin 

 die kiemen van plantaardige of dierlijke fermenten te ontdekken en te 

 karakteriseren. Om daartoe te geraken, doet pasteur met behulp van 

 uitvloeijend water een luchtstroom dringen door buizen, waarin zich 

 proppen schietkatoen bevinden; dit schietkatoen is, gelijk men weet, 

 oplosbaar in een mengsel van alkohol en aether en kan derhalve in zulk 

 een vocht verdwijnen, terwijl het de verschillende ligchaampjes achter- 

 laat, die zijn blijven hangen in het digte weefsel, dat zijne dooreen- 

 gevlochten vezels in de buizen vormden. Dit overblijfsel nu wordt met 

 zorg onder het mikroskoop onderzocht en blijkt, — behalve stofdeeltjes 

 van allerlei aard, zetmeelboUetjes , minerale deeltjes enz. — ook blijk- 

 baar georganiseerde ronde ligchaampjes, kiemsporen, te bevatten. De 

 voorstanders der autogenesis , pouchet , joly , erkennen met pasteur , 

 dat het water al de ligchaampjes bevat , die zij er even als hij in ont- 

 dekken ; maar het verschil van gevoelen begint , wanneer het er op aan 

 komt om het getal dezer kiemen en eitjes te schatten. Terwijl pasteur 

 er genoeg van meent te vinden om al de verschijnselen te verklaren , 

 waarvan hij getuige is , houdt pouchet ze integendeel voor veel te wei- 

 nig in aantal om bij de waargenomene verschijnselen eene rol te spelen. 

 „Daar men," zegt hij, „in den dampkring toevalligerwijze en van tijd 

 tot tijd ronddwalende zaadjes, lijken van infusiediertjes en zelfs soms 

 levende mikroskopische diertjes aantreft, zoo moeten er ook wel hier 

 en daar eitjes en sporen van die wezens in worden aangetroffen. Maar, 

 ik herhaal het, het aantal daarvan is zóó beperkt, dat zij moeten 

 beschouwd worden als bij de proeven over heterogenie volstrekt geene 

 rol te spelen , even als dit overal het geval is , waar eerste organismen 

 (protorganismen) te voorschijn komen." 



Even als joly en ïiusset te Toulouse , mantegazza in Italië en ver- 

 scheidene andere geleerden zich onder de banier van pouchet scharen , 



') Annales de chimie ei de physique , Tomé LXIV , 1862. 



