108 DE AUTOGENESIS. 



eens ontmoet men de eene soort, dan eens de andere, en ofschoon het 

 gistwater in het bijzonder geschikt is om de levende bolletjes te voeden, 

 die de alkoholische gisting te voorschijn roepen , is het toch vaak ge- 

 schied, dat men deze gisting niet heeft kunnen verkrijgen. Maar, 

 zal men zeggen, misschien zijn wel de vezels van het katoen zelf de 

 aanleidende oorzaak voor het ontstaan van deze schimmels en infusie- 

 diertjes; welligt werken zij als een kristal van zwavelzuur natron, of 

 zelfs als een glasdeeltje , welks trilling voldoende is om al het zout te 

 doen kristalliseren, dat tot dusver in het oververzadigde vocht opgelost 

 was gehouden , en veroorzaken alzoo de organische kristallisatie. Pasteitr 

 antwoordt op deze tegenwerping door de proppen van boomwol te ver- 

 vangen door andere van amianth , dat zijdeachtige silicaat , 'tgeen zoo 

 goed weerstand biedt aan de werking des vuurs. Hij stelt die evenzoo 

 aan de werking der lucht bloot, maar calcineert ze voor hij ze in 

 het tot dusver onvruchtbare vocht doet vallen. „Ik heb," voegt pasteur 

 er bij, „vele malen deze vergelijkende proeven herhaald, en ik ben 

 altijd getroffen geweest door hunne bepaaldheid, door hare volmaakte 

 standvastigheid. Het zou inderdaad schijnen , dat zulke teedere proef- 

 nemingen nu en dan elkander tegensprekende resultaten zouden moeten 

 leveren, veroorzaakt door toevallige oorzaken van dwaling. Toch 

 is het mij nooit gebeurd, dat ik de proefnemingen, waarbij ik de orga- 

 nische kiemen had vernietigd , heb zien gelukken , even als ik nog nooit 

 gezien heb, dat de inbrenging van organische stofjes zonder gevolg bleef." 

 Men kan nog eenvoudiger te werk gaan. Men neemt een aantal 

 ballons , waarin men gistwater of een ander voor gisting vatbaar vocht 

 doet. Men trekt de halzen der ballons bij de hitte eener lamp uit en 

 buigt die in verschillende rigtingen , maar laat ze tevens alle open , 

 met eene opening van 1 tot 2 of meer vierkante strepen. Men kookt 

 nu in de meeste dezer ballons het vocht gedurende eenige minuten. 

 Dan plaatst men die, met de twee of drie ballons, wier vocht men 

 niet heeft doen koken , op eene plaats waar de lucht stil is. Wat 

 geschiedt er nu? I^a 28 of 48 uren, al naar mate der tempera- 

 tuur , zal het niet gekookte vocht zich met schimmel gaan bedek- 

 ken, terwijl het gekookte helder zal blijven, niet alleen gedurende 

 eenige dagen , maar gedurende maanden. Geen wonder , toen de lucht 

 met kracht in de ballons met gekookt vocht drong, zijn de in die 

 lucht bevatte kiemen in het nog heete vocht omgekomen. Later, 

 toen de ballon aan het verkoelen was, is de indringing der lucht 



