WAT ONS DE ZONNESÏKALEX BHEXGEN. 135 



Maar thans ga ik spreken over de zon en alleen over haar. Zij 

 zendt ons warmte en licht. Hoeveel wel ? Hoeveel licht is niet gemakke- 

 lijk te bepalen. Hoeveel warmte weet men naauwkeurig en uit het 

 eene laat zich het andere ongeveer afmeten , maar al weet men het , 

 toch laat het zich niet gemakkelijk zeggen op eene wijze , die er een 

 juist denkbeeld van geeft. Men zal die hoeveelheid eenigennate kunnen 

 schatten , wanneer men zich herinnert , hoeveel warmte er wel ongeveer 

 noodig is om op een waiTiien zomerdag een kan water van den warmtegraad , 

 welke het dan met de lucht gemeen heeft , tot kokens toe te verwarmen. 

 Even zooveel warmte is ongeveer noodig om een kubieke palm — een 

 pond — ijs te smelten en dus duizend maal meer tot het smelten van een 

 kubieke el ijs. En tot het smelten van een blok ijs van een kubieke 

 nederl. mijl zou nog weder duizend millioen maal meer warmte noodig 

 zijn. Dit in aanmerking nemende , zal men zich van het verbazende 

 der hoeveelheid warmte , die de aarde van de zon ontvangt , ongeveer 

 een denkbeeld kunnen maken, wanneer ik zeg, dat te allen tijde, op 

 ieder oogenblik het halfrond der aarde, 'twelk door de zon wordt be- 

 straald , daardoor in twee seconden , dus in veel minder tij ds dan ik 

 noodig heb om deze uitkomst neder te schrijven, eene hoeveelheid 

 warmte ontvangt , die , als zij daartoe Werd opgezameld , toereikend zou 

 zijn om het zoo ovengenoemde uitwerksel te weeg te brengen , om eene 

 kubieke mijl ijs te smelten. Kiet waar, 't is eene hoeveelheid, over- 

 stelpend groot , men verliest zich zelf als men haar bevatten wil. 



En waar blijft nu die verbazende hoeveelheid warmte ? Een deel 

 daarvan , en zeker een viij aanmerkelijk deel , wordt door onzen bol 

 weder uitgestraald in de onmetelijke ruimte van 't heelal. De rest 

 wordt hier op de aarde verbrmkt om beweging voort te bren- 

 gen. Er is op den ganschen 'aardbol geene andere beweegkracht te 

 vinden , ik zou haast zeggen , er is er geene denkbaar , dan die , welke , 

 meer of min middellijk , maar toch ten laatste alleen en uitsluitend in de 

 zonnestralen haren oorsprong heeft. Of zou het mogelijk zijn er eene 

 aan te wijzen , die door iets anders wordt voortgebragt ? Laat ons 

 de voornaamste beweegkrachtcn , welke wij dagelijks in werking zien , 

 eens nagaan en trachten daarbij voor elke de bron uit te Aorschen, 

 waaruit ze ontstaat. 



Wij Hollanders zijn wel niet het meest windmakend, maar toch 

 zeker het meest windgebruikend volk. Beginnen wij dus met den 



