W\T ONS DE ZONNESTRALEN BBENOEN. 137 



ben gezien , dat dit steeds het geval is — in aanmerkelijke mate wordt 

 verbruikt. De dampen nu stijgen op , worden in de bovenlucht ver- 

 koeld , eerst tot wolken en daarna tot vloeibaar water , en stroomen in 

 die gedaante naar beneden , gereed om van de zonnewarmte , die tot het 

 omhoog brengen verbruikt is , te getuigen door de kracht , welke het 

 bij het dalen ontwikkelen kan. Zoo worden ook de waterwerktuigen 

 gedreven door de zon. 



Maar windmolens en waterwerktuigen , hoe weinig modern , hoe oud 

 en afgezaagd ! De stoom , ziedaar de beweegkracht bij uitnemendheid , 

 magtiger dan eenige andere. Zij vindt ja in warmte haren oorsprong ; 

 maar juist daardoor des te klaarblijkelijker , niet in die der zon. Dat 

 weet de gebruiker van eene stoommachine het best, vraag hem eens , 

 hoeveel die warmte hem jaarlijks kost , wat de prijs is der brandstoffen , 

 die hij verbruikt om haar te ontwikkelen. Brandstoffen , hout of turf 

 of steenkolen! Ja, 't is waar, de warmte, die wij met behulp van 

 het stoomwerktuig in beweegkracht veranderen , is door verbranding 

 voortgebragt. Maar hoe komt het, dat verbranding warmte geeft? 

 Vooreerst wat is verbranding eigenlijk? Ik heb dit zoo even reeds 

 herinnerd en moet er thans op nieuw en eenigzins uitvoeiiger op terug- 

 wijzen. Het denkbeeld toch , dat men zich in 't dagelijksch leven 

 daarvan vormt, heeft niet zooals vele dergelijke in iets gedeeltelijk 

 waars zijnen gi'ond, zoodat het slechts gewijzigd en aangevuld behoeft 

 te worden om tot de geheele waarheid te komen , maar het grondt 

 zich alleen op den uitwendigen schijn , innerlijk is het ten eenemale 

 en volkomen valsch. Alleen op dien schijn afgaande verbeeldt men 

 zich , dat verbranding en vernietiging hetzelfde is , dat iets als het 

 verbrandt daardoor geheel ophoudt te bestaan. Iedereen spreekt er over , 

 alsof dit zoo ware , en zelfs zij , die beter weten , moeten wel tegen hunnen 

 wil het spraakgebruik hierin volgen. Toch is het slechts schijn en, 

 opmerkelijk genoeg, een waardoor in andere gevallen zich niemand laat 

 verblinden. Of denkt er iemand aan te beweren , dat het water uit 

 een natten doek , als deze door blootstelling aan de lucht is gedroogd , 

 daarbij vernietigd is geworden ? Immers neen , iedereen weet , dat het 

 slechts in damp overgegaan en daardoor voor ons onzigtbaar geworden 

 is. Maar het bestaat nog als te voren; juist hetzelfde gewigt. aan 

 water , dat de doek verloren heeft , is als damp met de lucht vermengd 

 en kan weder als vloeibaar water daaruit worden verzameld. Welnu , 



