138 WAT ONS DE ZONNESTRALEN BRENGEN. 



even als met water dat verdampt , zoo gaat het met elk ligcliaam , dat 

 verbrandt, het wordt niet vernietigd, maar slechts onzigtbaar, omdat 

 het, als het dit nog niet is, in den vorm van damp of als eene soort 

 lucht zich vrijelijk kan verspreiden. Als wij eens in een vertrek , zoo 

 goed gesloten, dat er volstrekt geen lucht uit kon, eene kaars, die 

 vooraf gewogen was , een tijdlang lieten branden en dan bevonden , dat 

 zij door die verbranding b. v. een lood aan gewigt had verloren, 

 dan zou de lucht in dat vertrek, na de verbranding, ook juist een lood 

 aan gewigt gewonnen hebben. Maar hiermede houdt nu de overeen- 

 komst tusschen verbranding en verdamping ook op. Yergelijken wij die 

 beide zaken verder , dan blijkt daartusschen een gToot verschil te bestaan. 

 Het water blijft water bij het verdampen, de uitwendige vorm alleen 

 verandert daarbij , maar een ligchaam , dat verbrandt , verandert niet 

 alleen in vorm , soms niet eens in vorm , maar wel steeds in een ander , 

 veel belangrijker opzigt. Die verandering in de brandstof ontstaat door 

 dat deze zich bij de verbranding innig vereenigt met eene andere stof, 

 de zoogenaamde zuurstof, die in de lucht steeds aanwezig is. In het 

 voorbijgaan opgemerkt, daarom is geene verbranding in dagelijkschen zin 

 mogelijk zonder lucht , immers zullen twee stoJBfen zich met elkaar ver- 

 binden , dan moeten zij beide voorhanden zijn. Door die verbinding 

 met zuurstof nu der stoffen , waaruit elke brandstof voor een groot deel 

 bestaat , onverschillig of het er eene is , die wij verbranden om daardoor 

 vooral warmte of om in de eerste plaats licht te verkrijgen, door de ver- 

 branding van die twee zelfstandigheden ontstaan twee andere. Eene daar- 

 van is water. Men kan deze vorming van water bij de verbranding waar- 

 nemen, door boven de eene of andere lichtvlam een koud ligchaam , een 

 glasklok b. v. , te houden. De gevormde waterdamp wordt dan door de 

 verkoeling zigtbaar tegen de wanden daarvan. 



De andere stof , die door elke gewone verbranding evenzeer wordt voort- 

 gebragt, is niet zoo gemakkelijk zigtbaar te maken, omdat zij slechts 

 veel moeijelijker tot eene vloeistof kan verdigt worden. Om niet te wijdloo- 

 pig te worden zal ik mij dus bepalen tot het vermelden van die stof en van 

 haren naam : zij heet koolzuur. Alle brandstoffen bestaan of uitsluitend , 

 zooals het gas dat ons licht geeft, of voornamelijk, zooals hout, olie en 

 dergelijke, uit twee stoffen, koolstof en wö^if^rs^o/ genaamd^). Door hare 



') Hout beslaat volgens frankla.nd uit veertig deelen kool- en waterstof, welke 

 bij de verbranding daarvan warmte en licht geven en zestig deelen , in dit opzigt , 

 onwerkzame stof , dat is kool- en waterstof reeds met zuurstof verbonden , minerale 

 bestanddeelen , welke bij de verbranding de asch opleveren enz. 



