142 WAT ONS BE ZONNESTRALEN BRENGEN. 



In de planten haren oorsprong. Maar als dit zoo is , dan heeft de 

 warmte , die zij bij hare verbinding met zuurstof ontwikkelen , dan 

 heeft de dierlijke warmte dezelfde bron als de verbrandingswarmte , 

 dan is ook zij aan de zon ontleend. En dat was 't juist , wat ik hier 

 wenschte te bewijzen. 



De kracht van den wind en van het water en van den stroom en einde- 

 lijk ook nog die van levende wezens .... weet iemand ook nog eene andere 

 bron van beweging, van stoffelijk leven hier op aarde ? I^een! ev zijn er 

 geene andere. En van al deze hebben wij gezien , dat zij , meer of min regt- 

 streeks , maar ten laatste toch alleen en uitsluitend , in de zonnestralen 

 haren oorsprong hebben. Was dus de poëet geen profeet , toen hij , lang 

 voor dat dit alles , zoo als ik het nu heb voorgesteld , bekend was , de zon 

 begroette met de benamingen : levenwekker , levensbron ? 



De natuurkundigen in den nieuweren tijd begroeten haar ook met die 

 namen en verheugen zich in het bewustzijn, dat zij zoo doende geene 

 dichterlijke voorstelling , maar eene bewezene waarheid uitspreken. Is zij 

 voor den lezer van dit opstel ook bewezen ? Zoo neen , dan ligt het aan mij , 

 dan is het mij niet gelukt haar duidelijk genoeg voor te stellen. Maar zoo 

 ja, dan heb ik hier een tafereel ontrold van zoo verhevene eenvoudigheid 

 in de middelen , tot een voor onzen menschelijken maatstaf zoo grootsch en 

 veelzijdig doel , dat naar de uitdrukking van een Engelsch natuurkundige 

 eene zekere kracht van geest er toe noodig is „om ons bij die voorstelling voor 

 overstelping te behoeden." Dan zal de lezer het mij niet euvel duiden, 

 dat ik van poësie der wetenschap sprak in het begin van dit opstel , dan zal 

 hij met mij zeggen : poësie is niet enkel verbonden aan onbepaalde , half of 

 geheel „in 's hlaue^^ zwevende voorstellingen : men vindt haar ook in 

 kennen en weten , of , zooals philarète chasles het uitdrukte : 



La poésie n'est pas Ie faux , elle est Ie vrai dans sa profondeur , sa 

 heauté et son éclat, 



Haarlem, Maart 1865. 



