BESTAAT EE EENE OPENE ZEE AAN DE NOORDPOOL? 153 



"waargenomen , tot 82° 45' N. B, , dat men daaruit moet besluiten , 

 dat zij verder nog eene vrije ruimte vinden. Inderdaad beweegt 

 zich de golfstroom hier naar bet noorden met zulk eene breedte en 

 kracht zooals slechts eene opene waterruimte van groeten omvang 

 daaraan verschaffen kan , want hij moet opwegen tegen het uitvloei- 

 jende koudere water. Hij treedt op evenwel met eene breedte , die de 

 ruimte inneemt tusschen IJsland en N'oorwegen ; op hoogere breedte 

 wordt de stroom waarschijnlijk een onderzeesche , wanneer de koudere 

 hem te gemoet komende stroom de ligtere is geworden. De aan hem 

 beantwoordende uitstrooming van gelijke magtigheid gaat in den zomer 

 langs de noordkust van Azië , van het oosten naar het westen (in 

 den winter evenwel zou zijne rigting oostelijk zijn) en langs de noord- 

 kust van Amerika van het westen naar het oosten. Hij komt even- 

 wel hier ook uit het noorden , zooals men digt bij 83^ JS". B. kan 

 waarnemen en ook in Smith-Sund kenbaar is , om eindelijk in twee 

 poolstroomen te voorschijn te komen aan de oostelijke kust van Groen- 

 land en in de Baffinsstraat. Kleinere stroomen aan de westkust van 

 IJsland en van Groenland , zoowel als een kleine in de niet zeer 

 diepe Behringstraat behoeven hier niet in aanmerking te komen. 



4. Hieraan sluit zich eindelijk een teleologisch bewijs. Voor 

 menigeen zal misschien zulk een betoog niet van kracht zijn, intus- 

 schen zou deze verwerping onjuist zijn. Men kan overal willekeurig 

 of op eene ongeschikte wijze te werk gaan , in het maken van tegen- 

 werpingen of in het verklaren van bedoelingen , maar bij de onbevooroor- 

 deelde opvatting van den bouw der aarde en van de wentelende bewe- 

 gingen , die voortdurend op onzen bol onderhouden worden , zal men zich 

 niet kunnen onthouden om eene doelmatige , juist berekende regeling 

 van het geheel te erkennen. Daar bestaat op ons wereldligchaam een zich 

 bewegend en zich steeds onderhoudend physisch uurwerk, waarvan de 

 verschillende deelen aan het geheel evenredig zijn en waarin storingen 

 zoowel voorzien als vermeden zijn. 



Dit voorop gezet , zijn wij geregtigd te betoogen , dat , wanneer zich 

 aan de pool een groot vast land bevond, nogthans de omloop in de 

 lagere streken van den dampkring zou bestaan en daarheen eene groote 

 hoeveelheid damp voeren , welke daar , in kristallijnen vorm neergeslagen , 

 zich wegens den korten tijd van het smelten zoude ophoopen , zonder 



