158 EENIGE OPMERKINGEN OVER DE BRONSPERIODE IN SCANDINAVië. 



Dat Feniciërs, die in den vroegsten tijd handel dreven in de geheels 

 toen bekende wereld, ook Europa's westkusten bezochten , vond, gelijk 

 men algemeen aanneemt, zijne verklaring in het opzoeken van tin en 

 harnsteen. Yan den oudsten tijd af hadden zij handelskoloniën in 

 Spanje, van daar konden zij het tin van Brittannië leeren kennen, 

 en in Brittannië konden zij weder berigt verkrijgen van het aanwezen 

 van den , in het Oosten hooggeschatten barnsteen in het hooge noorden. 

 Zij vormden hier koloniën , even als vroeger aan de kusten der 

 Middellandsche zee, en bij deze koloniën waren inrigtingen voor hunne 

 Baals-dienst ; en bij het onderzoek van deze periode , moet men daarom 

 niet vergeten, dat het brons en de Baals-dienst juist daardoor zich 

 gelijktijdig in het noorden verspreid hebben. Gebruiken en bijgeloovige 

 meeningen , wier ware beteekenis men lang vergeten heeft , wijzen 

 nog , volgens den schrijver , op de Fenicische zonnedienst , zooals het 

 branden van vuren op den langsten dag , het jaarlijksch feest van 

 „midsommarsnatt.''^ In bijzonderheden kunnen wij hier niet treden. 

 Het is voldoende , dat wij het hoofddenkbeeld hebben opgegeven. Wij zien 

 hier een oudheidkundig vraagstuk op eene vernuftige wijze onderzocht 

 door eenen man, die vergrijsd is in het nasporen der natuur. De 

 methode van onderzoek is bijkans die van den geoloog, die de ver- 

 steeningen te hulp roept om voor onze voorstelling eene vroegere 

 planten- en dierenwereld te doen verrijzen. 



Ongetwijfeld zal nilsson's meening tegenspraak uitlokken. Wat mij 

 betreft , ik moet erkennen , dat zij mij , bij het verrassende harer nieuw- 

 heid, toch bovenal treft door hare natuurlijkheid; want dat Feniciërs 

 zelfs naar het hooge noorden gekomen zijn , kan niet betwijfeld worden. 

 Er bestaan nog fragmenten van de reisbeschrijving van pttheas , die in 

 de vierde eeuw voor Chr. uit Massilia (Marseille) naar Thule reisde. 

 Over die fragmenten handelt nilsson uitvoerig; Thule past beter op 

 Noorwegen dan op IJsland, waaraan sommigen hebben gedacht. 



Eene m^gte figuren van Noordsche oudheden (wapens , vrouwelijke 

 versiersels enz.) zijn bij de verhandeling gevoegd. De vrouwelijke 

 versiersels komen met dergelijke kostbaarheden als in het Oude Testa- 

 ment vermeld zijn , en die zeker ook door Fenicische kunstenaars 

 werden vervaardigd, op eene merkwaardige wijze overeen. 



