IETS OA'ER LICHT. 163 



gezegd , dat er slechts ééne bepaalde oorzaak zij , die het vermogen 

 bezit den aether in beweging te brengen , en dat wel alleen eene hooge 

 temperatuur , die aan eenig ligchaam wordt medegedeeld ; dit in scherpe 

 tegenstelling dan tegenover de beide andere middenstofFen , die op ver- 

 schillende wijze in beweging kunnen gebragt worden. Zoolang dus b. 

 V, b. een lucifer in het doosje blijft , is hij geheel indifferent voor den 

 aether , maar zoodra door wrijving de phosphorus op hooge temperatuur 

 gebragt wordt, erlangt hij de eigenschap van den aether een stoot 

 te geven , om golvingen van dien aether in het leven te roepen en wij 

 verkrijgen licht. 



Die middenstof nu, die aether, dien wij voorloopig hypothetisch als 

 bestaande beschouwden , bestaat werkelijk — althans dat bestaan aan 

 te nemen is noodwendig tot verklaring van alle lichtverschijnselen , 

 en van den anderen kant sluiten alle nog dagelijks gedane ontdek- 

 kingen op het gebied van het licht zich zoo volkomen aan de eenmaal 

 aangenomene theorie aan, dat wij meer en meer van het werkelijk 

 bestaan van dien aether overtuigd worden; — die stof is als eene ontast- 

 baar fijne , dunne vloeistof innig met den dampkring vermengd , door- 

 dringt bovendien alle ligchamen , maar blijft geheel door ons onopge- 

 merkt en ook door alle middelen voor ons onwaameembaar , zoolang zij 

 niet in bepaalde lichttrillingen gebragt is. Wanneer wij dan nu het 

 gezegde: wat is licht ^ herhalen, dan krijgen wij daarop het volgende 

 antwoord : Licht is geen wezen — licht is geen bestaand iets , — 

 licht is een zekere toestand van iets, dat op zich zelf volstrekt niet 

 lichtend is ; wanneer wij licht zien , zien wij een gevolg van eene 

 oorzaak , die ook al weder op zich zelve geen licht geeft , maar alleen 

 lichtgevend wordt, doordat zij de haar omgevende middenstof in dien 

 zekeren toestand overbrengt; met andere woorden: licht is die eigenschap 

 van den aether , om door ligchamen op hoogere temperatuur in trillende 

 beweging te worden gebragt^ en daardoor voor ons zigthaar te u-orden^). 



"Wij zagen dergelijke trillingen of golvingen het duidelijkst op de 



') Bij de vele theoriën daaromtrent later opgeworpen, waarover nader, verdient 

 het wel opmerking, dat reeds de Peripatetische wijsgeeren leerden, dat »het licht is 

 geen ligchaam, geene zelfstandigheid, maar slechts eene we?-^-iw^ , eene daad.'' Jammer 

 slechts , dat de daarop volgende verklaring van die werking het bewijs geeft , dat 

 hunne natuurkundige kennis geen gelijken tred hield met de juistheid van dit begrip 

 op zich zelf beschouwd. 



1 1 •>'• 



