176 IETS OVER LICHT. 



ontleding en verbinding voortdurend voort en wij zien weder aanhou- 

 dend de twee liclitende kegels B en C om den donkeren kegel A, die 

 door het altijd aangevoerde retorten-gas wordt geleverd. Zoo zien wij 

 dus de gasvlam, hoe oogenschijnlijk ook van eene gewone vlam met 

 eene pit verschillende , geheel daartoe teruggebragt , of kunnen wij de 

 pit der kaars als eene gasfabriek in het klein beschouwen ^). 



Tot nog toe behandelden wij alleen zulke lichten , waarbij werkelijke 

 vlammen bestaan, waar dus brandende gassen aanwezig zijn, en wij 

 zagen, dat daarbij in principe alle lichten, hoe verschillend ook in 

 vorm, tot eene en dezelfde theorie, tot hetzelfde schema kunnen terug- 

 gebragt worden : van af de vlammende houtspaan (de zwavelstok) , waar 

 de poreuse houtvezel zelve de plaats der pit inneemt en tegelijk door 

 ontleding van de haar zamenstellende bestanddeelen (12 deelen koolstof, 10 

 d. waterstof en 10 d. zuurstof) de gassen oplevert , tot het meest volkomene 

 licht der beschaafde wereld , de gasvlam , toe. Hebben wij ook al sommige 

 stoifen , b. v. b. het petroleum , de gas-olie , het zoogenaamde draagbare 

 gas , parafine enz. , buiten sprake gelaten , zoo ligt het toch voor de 



■) Er kan natuurlijk in eene schets als de onderhavige geen sprake zijn van 

 volledige , grondige bespreking van de verschillende onderdeelen ; daardoor toch zoude 

 zij veel te uitgebreid worden en ten anderen geheel haar karakter verliezen. Wij 

 hebben ons dan ook tot het meest algemeene bepaald , vooral ook om de onderlinge 

 overeenkomst , die zooals altijd in de grofste trekken het meest opvallend is , duide- 

 lijk te doen spreken. Om echter het denkbeeld niet te veel ingang te doen vinden, 

 dat de gasfabricatie op zich zelve zulk eene eenvoudige zaak zij , laten wij hieronder 

 volgen eene kleine opgave van de producten , die bij het stoken van gewoon gas ge- 

 meenlijk verkregen worden. Zij zijn: 



1°. empyreumatische oliën (vloeibare koolwaterstoffen) in den vorm van teer ; 



2". waterachtige , veelal ammoniakale stoffen : teerwater ; 



3". gassen, namelijk: 



a. ligt koolwaterstofgas \ 



I 1 1 j. i p ? de ware lichtgassen ; 



b. zwaar koolwaterstofgas ƒ ^ ' 



c. ammonia ^ door ontleding van nog in de kolen bevat water , maar zich 



d. koolzuur \ onmiddelijk in het afwaschwater oplossende. 



e. zwavelzuur ^ in geringe hoeveelheid en door kalkmelk wordende te- 

 ƒ. zwavel-waterstof j ruggehouden. 



4°. in damp overgegane empyreumatische oliën (steenkolendamp) in geringe hoe- 

 veelheid. 



Daar de meeste dezer producten op haren weg naar de gashouders moeten worden 

 teruggehouden , vele moeten worden opgevangen om der industrie op eene of 

 andere wijze ten nutte te komen , de temperatuur der stoking , de tijd van duur der 

 stoking , het gehalte aan de goede gassen zeer doet verschillen , zoo zal men wel 

 begrijpen, dat eene goede gasfabriek eene zeer zamengestelde inrigting worden moet. 



