OVER I)E VERTRAGINGEN 



lïf HET 



SMELT-, VRIES- EN KOOKPUNT DER LIGGHAMEN, 



MET DE 



DAAEUIT YOORTYLOEIJENDE BELANGEIJKE YEE- 

 SCHIJXSELS EN TOEPASSmGEI^; 



DOOR 



D\ VAN DEN BROEK. 



Zoo als bekend is, treft men de stoffen in de natuur aan in drie verschil- 

 lende moleculaire of dusgenaamde aggregatie-toestanden : als vast ligchaam , 

 als vocht en als lucht. Dat dezelfde stof beurtelings in een dezer drie 

 toestanden kan voorkomen , en van den eenen in den anderen kan overgaan , 

 weet ook iedereen ; want dit is ons onder zoo vele andere stoffen op eene 

 groote schaal door het water geleerd , over welks vast en glinsterend spie- 

 gelvlak men zich dan eens op schaatsen voort beweegt , terwijl het een 

 andermaal als damp , d. i. als luchtvormige stoom , zelf het middel is 

 om ons met groote snelheid door zijne eigene baren voort te drijven, of met 

 den spoortrein in korten tijd verbazende afstanden te doen doorloopen. En 

 eindelijk is het ook voor niemand een geheim , dat dit alles afhankelijk is 

 van de mindere of meerdere hoeveelheid warmte , die aangevoerd of ont- 

 trokken wordt ; dat zij het alleen is , die de vaste stoffen doet smelten en de 

 vochten doet verdampen en koken ^) , benevens dat het kouder worden den 



') In het gewone leven noemt men alles damp, hetgeen de lucht benevelt, zoo 

 als de mist, de damp boven weiden en sloten, de dampzuilcn uit onze theeketels 

 en lokomotieven , de kolendamp , veendamp enz. De natuurkundige daarentegen 

 noemt damp de luchtvormige toestand van ieder ligchaam , hetwelk bij de gewone 

 temperatuur en veeltijds ook bij nog hoogere tegelijk als een vocht bestaat, zoo als 

 water-, alkohol- , etherdamp enz. Als zoodanig komen de dampen in al hunne 



186Ó. 13 



