198 OVER DE VEETEAGINGEN IjST HET SMELT-, VRIES- EN 



schijnsel bij het glauberzout. Maakt men hiervan in een glazen kolf eene 

 verzadigde oplossing in kokend water en sluit men daarop de kolf lucht- 

 digt (hetzij op hetzelfde oogenblik dat de waterdamp nog met geweld uit- 

 stroomt, zoodat tevens de dampkringslucht uit de kolf verwij derdis, hetzij 

 door eerst de lamp onder de kolf weg te nemen, zoodat het koken reeds 

 eenigen tijd heeft opgehouden , en er derhalve weder lucht in de kolf getre- 

 den is) , dan blijft in dit later koud geworden vocht al het zout opgelost , 

 en is het dus daarmede oververzadigd. Hetzelfde is evenwel ook het geval, 

 wanneer men het vat met de oplossing, nog heet zijnde, eenvoudig met eene 

 klok bedekt en daaronder laat bekoelen , wanneer men ze met eene laag 

 olie bedekt, kortom wanneer slechts de buitenlucht niet kan toetreden. 

 . Eene dergelijke oververzadigde oplossing van zwavelzure soda begint nu 

 in het een of ander punt der oppervlakte dadelijk vast te worden, en dit 

 strekt zich hiervan snel en straalsgewijs in alle rigtingen door het vocht 

 uit , zoodra men de kolven opent of de klok wegneemt , en de buitenlucht 

 dus kan toetreden. Bij eene kolf, die bovendien geene lucht bevat, geschiedt 

 dit in hetzelfde oogenblik van het openen ; was er daarentegen lucht in de 

 kolf , dan laat het zich gewoonlijk één of meerdere sekonden wachten. Dit 

 komt omdat bij de eerste de buitenlucht bij het openen met geweld naar 

 binnen slaat en dus dadelijk de oppervlakte van het vocht bereikt. In een 

 paar sekonden is nu de geheele vochtmassa vast geworden , zoodat bij 

 omkeering der kolf er slechts eenige droppels vocht uitvloeijen , omdat het 

 overige vocht allerwege tusschen den vasten kristallijnen koek die de kolf 

 vult is ingesloten. 



Een tweede punt van overeenkomst met enkel water , waarvan het be- 

 vriezen vertraagd is, is daarin gelegen, dat de zoutoplossing ook dadelijk 

 vast gaat worden , wanneer men er het een of ander vast ligchaam inbrengt. 

 Vooral heeft dezen invloed een kristalletje van zwavelzure soda zelve ; 

 hierbij mist het vast worden nimmer , daar waar het met dat van een ander 

 zout of eene andere vaste stof soms niet dadelijk intreedt. Het spreekt van 

 zelf, dat een in het vocht aanwezige thermometer bij het vast worden door 

 de daarbij ontstaande warmte weder snel rijst, en ook op het aanvoelen met 

 de hand zijn de kolven in korte oogenblikken laauwwarm geworden. 



Een merkwaardig punt van verschil met enkel water bestaat daarentegen 

 bij deze oververzadigde zoutoplossing hierin , dat zij volstrekt niet vast 

 wordt door stooten of sterk schudden ; voor het vloeibaar blijven is dan ook 

 volstrekt niet de volkomen rust noodig , die het water behoeft. Ook het 



