KOOKPUNT DER LIGCHAMEN , ENZ. 207 



minder kleeft, zoo als zwavel, kookt het water daarentegen op 99", 7. 

 Zijn de wanden der glazen vaten vooraf met sterk zwavelzuur behan- 

 deld, zoo als MARCET heeft aangegeven, die vermeent, dat daardoor de 

 deeltj es stof , die aan het glas zitten en de ontwikkeling der dampbellen 

 bevorderen , worden vernietigd en verwijderd , dan is de aankleving veel 

 sterker, en heeft maecet daardoor het kookpunt van water tot 105 en 

 106" kunnen vertragen, waarbij het koken met hevige stoeten vergezeld 

 ging. Door het inbrengen van deeltjes ijzervijlsel of platinadi"aad werd 

 het weder rustig en daalde het kookpunt tot lOO''. Eene niet zoo 

 groote vertraging heeft magnus in eene platinaschaal verkregen , die hij 

 vooraf met gesmolten potassa en daarna met sterk zwavelzuur gereinigd 

 had. Magnus spreekt de meening uit , dat ingeval men het zoo ver kon 

 brengen , dat een vocht den wand overal volkomen bevochtigde , het kook- 

 punt nog veel aanmerkelijker vertraagd zou worden. 



Deze waren de voornaamste vroeger bekende omstandigheden , waardoor 

 het kookpunt van vochten werd vertraagd. Over het algemeen waren zij 

 beperkt , werden zij als afwijkingen van weinig belang aangemerkt , en 

 hadden zij behalve de vermelde stoeten bij het koken geene aanleiding tot 

 verklaring van andere eenigzins gewigtige verschijnsels gegeven. 



In het jaar 1846 , twee jaren na de laatstvermelde proeven van magnus , 

 heeft DONNY van Gend de uitkomsten van een onderzoek in het licht gege- 

 ven, waaruit bleek, dat onder bijzondere omstandigheden het kookpunt 

 van water veel aanmerkelijker kon worden vertraagd dan tot dien tijd werd 

 vermoed , en hierbij de waterdamp , wanneer het koken eindelijk intreedt , 

 aanleiding geeft tot belangrijke nieuwe verschijnsels , waarop hij om hunne 

 toepassing zeer de aandacht vestigde. Om bijzondere doeleinden het kwik- 

 zilver in den gewonen verklikker der luchtpomp door sterk zwavelzuur 

 vervangen hebbende , en ondervindende , dat dit geene naauwkeurige aan- 

 wijzing kon geven zoo lang het lucht beA'atte , maakte hij het vooraf zoo 

 luchtvrij mogelijk; doch nu gaf de verklikker in het geheel niets meer aan, 

 want het zwavelzuur wilde in den gesloten arm niet in het minst meer 

 dalen , al pompte hij den recipiënt zoo luchtledig als men dat met eene 

 luchtpomp verkrijgen kan. Zelfs sterke schokken tegen de manometerbuis 

 bragten volstrekt geene daling te weeg. De nadere overweging van dit vreem- 

 de verschijnsel en het daardoor ingeleid onderzoek bragten donny tot het 

 besluit , dat de oorzaak gelegen was in de groote cohaesie en adhaesie aan 

 den vaatwand , dat deze beide aanmerkelijk veel grooter zijn bij luchtvrije 



