208 



OVER DE VERTEAGINGEN IN HET SMELT- , VRIES- EN 



vochten , dan wanneer deze hun gewoon luchtgehalte bevatten , en daar- 

 door onder anderen b. v. in eene van boven gesloten buis in het luchtledige 

 eene kolom zwavelzuur van meer dan 1,25 meter hoogte , zonder er uit te 

 vallen, kan blijven staan. Deze uitkomsten leidden hem tot een nader onder- 

 zoek , met het doel om te zien, of de luchtvrije toestand niet eenigen invloed 

 zou hebben op het kookpunt van het water. Om eene der door hem verrigte 

 proeven nader te vermelden, kiezen wij de volgende. Hij vervaardigde 



eene glazen buis , 

 zoo als in fig. 2 , 

 vulde haar gedeel- 

 telijk met water , 

 maakte dit met de 

 geheele buis zoo vol- 

 komen mogelijk 

 luchtvrij, dooreene 

 betere methode dan 

 tot dien tijd daar- 

 voor in gebruik was 

 Fig 2. geweest , en blies 



haar daarop aan de lamp toe. 



Hij "had dus in dezen toestel een meer volkomen waterhamer , waarvan 

 hij vervolgens het uiteinde e f c verhitte in eene geconcentreerde oplos- 

 sing van chloorcalcium (een dusgenaamd chloorcalciumbad). Het water 

 vulde dat uiteinde en stond verder in de buis tot bij m , terwijl de beide 

 bolletjes b h aan het ander einde ledig waren. Hierbij steeg de temperatuur 

 van het water tot circa 135^ C. zonder een spoor van koken te vertoonen, 

 er ontstond alstoen eensklaps in den arm efc eene groote hoeveelheid damp 

 te gelijk , die al het water met geweld hieruit en in de bollen h h wierp , 

 zoodat hier aan eene werkelijke explosie in het klein kan gedacht worden. 

 Zoo als bekend is , heeft de waterdamp of stoom , die zich bij 135^ ontwik- 

 kelt, eene spankracht van 3 atmospheren; en diensvolgens vraagt donny, of 

 wij uit het bovenvermeld verschijnsel niet het besluit kunnen trekken , dat 

 de cohaesie der waterdeeltjes hier evenwigt hield met 3 atmospheren druk- 

 king , en derhalve in staat zou zijn eene kolom water van 30 meters hoogte 

 in eenen manometer in het luchtledige op te houden ? 



De uitkomst van deze en meer andere overeenkomstige proefnemingen 

 heeft DONNY tot het denkbeeld gebragt , dat de oorzaak , niet alleen van de 



