212 OVER DE VERTRAGINGEN IN HET SMELT-, VRIES- EN 



de spanning naar binnen in de buitenste lagen der vochtboUen , die den 

 damp belet zich te voimen. Welligt is dit de werkelijke oorzaak ; maar 

 vreemd is het , dat bet water zijn gewoon lucbtgebalte bevat , en deze hier 

 geen koking te weeg brengt. Dufoijr zegt , dat hij , hoewel bij uitzondering , 

 beneden en boven 100^ luchtbelletjes in de bollen heeft zien opstijgen ; 

 derhalve oefenden deze hier den invloed niet uit , dien donny en grove hun 

 bij de koking toeschrijven. Gaf dufoijr deze enkele gevallen van luchtont- 

 wikkeling zelf niet aan , dan zou men kunnen vermoeden , dat ook deze 

 even als de dampvorming door den bolvorm verhinderd werd. K"u moet 

 daardoor de oorzaak der vertraging niet zijn kunnen overwonnen worden , 

 of geïsoleerde luchtbellen , die zich binnen in een vocht vormen , hebben 

 niet den invloed van andere , die zich op eene vaste oppervlakte ontwik- 

 kelen. Dit laatste komt mij, uit verschijnsels, die nog vermeld moeten 

 worden, eenigzins waarschijnlijk voor. Dupoür is bovendien ten aan- 

 zien dezer luchtopstijging in zijne waterbollen niet zeer duidelijk ; later 

 zegt hij , dat dit punt nog nader moet worden onderzocht , en hij voor zich 

 wel geneigd is te gelooven , dat de luchtontwikkeling evenzeer als die van 

 den damp door den bolvorm belet wordt. 



Verder heeft dueour spheroïden van zoutoplossingen, tusschen gesmolten 

 zwavel en stearinzuur in , in haar kookpunt vertraagd zien worden ; boUet- 

 jes van chloroform (die anders op 60" kookt) in eene zeer geconcentreerde 

 oplossing van chloorzink op 97 a 98° vloeibaar zien blijven; gecondenseerd 

 zwaveligzuur (gewoon kookpunt 10° onder nul) in verdund zwavelzuur in 

 bolletjes van verscheidene millim. middellijn op 6° en kleinere zelfs op 8" 

 boven nul nog niet zien koken. 



Wat aangaat de vaste ligchamen , wier aam-aking de bollen eensklaps tot 

 koking brengt , van deze staan hout , katoen , papier , krijt , kristallen van 

 zwavelzuur-koperoxyde , aluin, salpeter boven aan; metalen en glas schij- 

 nen minder actief te zijn , en dufoür heeft vooral platinadraden hun vermo- 

 gen om de koking op te wekken zien verliezen bij temperaturen , die niet 

 veel boven 100° waren , wanneer zij eenigen tijd in het vocht verbleven 

 waren. Yooral poreuze stoifen doen het het sterkst , volgens hem gedeel- 

 telijk door de in de poriën bevatte lucht. 



Geleid door de mecning, dat het de luchtlaag is, die steeds aan vaste op- 

 pervlakten kleeft , welke de koking doet ontstaan , heeft dijeour verder 

 getracht enkel luchtbelletjes of waterdamp zelve in de bollen te doen diin- 

 gen , door stroomen daarvan in de omringende vloeistof te doen opstijgen. 



