230 OYEE DE VERTRAGINGEN IN HET SMELT- , VRIES- EN 



plaats moet die reden ook gezocht worden in de waarschijnlijk geheel 

 yalsche voorstelling , die men vroeger steeds gehad heeft van hetgeen 

 eigenlijk geschiedt , bij het zoo vreeselijk uiteenslaan der ketels , waar- 

 door dikwijls tot verscheiden duizende kilogrammen wegende gedeelten 

 tot op groote hoogten en afstanden worden voortgeslingerd. Bij deze 

 voorstelling lag namelijk het denkbeeld ten gronde , dat de spanning 

 van den stoom, door het niet in orde zijn, het voorbedachtelijk met 

 gewigten overladen , en soms door de werklieden zelfs geheel vastge- 

 zet zijn der veiligheidskleppen, tot een voor de wanden des ketels te 

 hoog cijfer gestegen zijnde , deze daardoor eindelijk gebarsten en de ramp 

 op die wijze tot stand gekomen was. Hierbij ging men dus uit van eene 

 trapsgewijs te hoog gestegen spanning ; en, ofschoon het gewaagd zou zijn 

 te beweren , dat hierdoor welligt nimmer een ketel werkelijk gesprongen is, 

 pleit niettemin veel vóór de meening, dat de voorname oorzaak eene 

 geheel andere is. Het waarschijnlijkst is namelijk, dat het springen 

 wordt voortgebragt door hetgeen men eene ontploffing of explosie noemt ; 

 en deze is altijd het gevolg van het eensklaps ontstaan van eene min 

 of meer aanzienlijke hoeveelheid lucht of damp in eene geslotene ruimte , 

 van welke lucht of damp een oogenblik te voren niets bestond, die 

 meestal door hooge temperatuur bovendien nog eene geweldige spankracht 

 heeft , en welke naar alle zijden plotseling een allerhevigsten schok te weeg 

 brengt , waartegen de wanden der ketels op geen hunner punten bestand 

 zijn. Het is op d'eze wijze , dat in de scheikundige laboratoria de toestellen 

 uiteenspringen door het daarin ontvlammen van de verschillende soorten van 

 knalgas , dat men mijnen en rotsen laat springen door de ontbranding van 

 fijn buskruid, enz. Deze voorstelling is eene geheel andere ; ook de trapsge- 

 wijs te hoog stijgende spanning van den stoom wordt op de wanden der 

 ketels wel in alle rigtingen met gelijke sterkte ondervonden , maar er is 

 geen stoomketel , zelfs een geheel nieuwe , welke hier of daar geen zwakker 

 punt heeft ; en reeds a priori laat zich denken , dat aldaar eindelijk de ketel 

 het eerst zal toegeven , en er eene min of meer belangrijke scheur zal ont- 

 staan , door welke de stoom als uit eene veiligheidsklep ontsnappen zal. 

 Hieruit volgt dus niet de voorstelling van een in alle rigtingen in stukken 

 uiteen springen. Wel zal , zoo als spoedig nader blijken zal , door het ont- 

 staan van die scheur zelve , eene ware explosie kunnen intreden , en hier- 

 door de ketel opvolgend kunnen springen. 



Deze voorstelling steunt bovendien niet op enkele redenering , maar het 



