232 OVER DE VERTElGIISrGEN IN HET SMELT- , YEIES- EN 



en dit punt bij al hetgeen men verder bedacht heeft op den voorgrond blijven 

 stellen. Daardoor kon namelijk een min of meer groot gedeelte van den 

 ketel wand waartegen de vlam speelt gaan gloeijen ; en , behalve dat de 

 weerstand van het ijzer hierdoor alleen reeds tot meer dan | daalt , ener 

 ten tweede hierin een plotselinge scherpe overgang bestaat tusschen het 

 ijzer even boven en onder den waterspiegel , meende men in die gloeijende 

 ijzervlakte nu vooral het middel te zien, om plotseling eene aanzienlijke 

 hoeveelheid water in damp te doen overgaan. Dit kon b. v. doordat het 

 water hiermede in aanraking kwam , hetzij op stoomschepen , die door de 

 o verhelling het water in den ketel meer naar de eene of andere zijde doen 

 vloeijen; of, volgens marestiee, bij vaststaande ketels , doordat er bij het 

 openen der veiligheidskleppen of het in werking treden der machine eens- 

 klaps een gedeelte stoom ontsnapt , daardoor de spanning boven het water 

 aanmerkelijk daalt , dit derhalve stormachtig gaat koken , en aldus eene 

 groote massa water tegen het gloeijend gedeelte wordt opgeworpen. Vol- 

 gens PEEKiNS daarentegen vormt zich deze waterdamp in den stoom boven 

 het water zelve , die in deze omstandigheden eene veel hoogere temperatuur 

 dan dit water heeft. Hierbij is nog het denkbeeld gevoegd , dat deze plot- 

 selinge daling in de spanning van den stoom aan den ketel eenen schok 

 mededeelt , die ook al krachtig tot het springen kan medewerken. Voorts 

 zijn sommigen van meening, dat ook het water door het gloeijend 

 ijzer kan worden ontleed , en het hierdoor onstane waterstofgas door ver- 

 branding in zuurstof ontploft , verder nog dat tegen dat gloeijend ijzer 

 organische stoffen uit het water verkoolen kunnen , en daarbij insgelijks 

 gas- en dampvormige brandbare produkten kunnen leveren. 



Eene andere omstandigheid voor het gaan gloeijen van een gedeelte van 

 den ketelwand , die geen te lagen waterstand als vereischte behoeft te doen 

 stellen , is de ketelsteen , die , zoo als bekend is , harde dikke , sterk vastzit- 

 tende korsten kan vonnen , waaronder het ijzer, niet meer met het water 

 in aanraking, dus kan gaan gloeijen. Wordt de vorming van deze korsten 

 dus niet voorkomen , en is men zorgeloos in hare opruiming , dan ontstaan 

 er barsten in , kan het daardoor op het gloeijend gedeelte komende water 

 veel damp vormen , een min of meer groot gedeelte der korsten door den 

 schok van dezen damp van den wand worden losgerukt , en , hu veel gloei- 

 jende oppervlakte bloot komende , daardoor in eens eene zeer geweldige 

 dampvorming en explosie plaats grijpen. 



Van deze voorstellingen is die van ketels, welke van stand veranderen, 



