KOOKPUNT DEE LIGCHAMEN , E^Z. 233 



alleen toepasselijk op schepen ; en verder is die van den invloed van den 

 ketelsteen het minst onwaarschijnlijk , zoodat er welligt op deze wijze ge- 

 vallen van springen zijn tot stand gekomen. De voorstelling van verbran- 

 dend waterstofgas of andere gassen is niet goed te begrijpen , omdat er geene 

 bron is aan te wijzen van de noodige zuurstof, om die verbranding te doen 

 plaats grijpen. De voorstelling van peekins is onwaarschijnlijk , omdat 

 nieuwe dampvorming in den reeds aanwezigen stoom de temperatuur van 

 dezen te veel zou doen dalen , en die van marestiee wordt krachtig weer- 

 sproken door de bekende verschijnsels van den spheroïdaaltoestand van 

 water op gloeijende metalen ; daaruit moet men besluiten, dat het tegen de 

 gloeijende gedeelten geworpen water daar niet mede in aanraking komt en 

 slechts zeer weinig damp vormt , zoodat hierdoor moeijelijk explosie kan 

 worden voortgebragt. 



Die verschijnsels van den spheroïdaaltoestand hebben dan ook botjtignt 

 en anderen een geheel verschillenden invloed van de gloeijende ijzcrvlakte 

 doen aannemen om de explosie voort te brengen ; te weten dat bij te weinig 

 water in den ketel dit in zijn geheel op die gloeijende vlakte spheroïdaal 

 kan worden , en later bij de afkoeling , als derhalve het oogenblik komt dat 

 de spheroïdaaltoestand ophoudt , door de daarbij plaats grijpende geweldige 

 dampvorming de explosie kan ontstaan. Deze meening van boutigny heeft 

 echter niet veel ingang gevonden , omdat men daarbij moeijelijk met hem 

 kon aannemen , dat de watermassa in haar geheel eensklaps van den bodem 

 kon worden opgeheven , en die bodem daardoor snel kon gaan gloeijen , om 

 de massa bij het terugvallen daarop spheroïdaal te doen worden. Iets min- 

 der onaannemelijk was het denkbeeld, dat, bij eenigzins langduriger over- 

 helling van den ketel naar ééne zijde op een schip , het weinige water 

 gedeeltelijk van den bodem weggevloeid zijnde, daardoor het drooggeloopen 

 gedeelte gloeijend kon worden , en het water , later hierop terugvloei] ende , 

 den spheroïdaalstaat verkreeg. Dat was echter alleen weder van toepassing 

 op schepen ; en overigens geeft ook geen der gevallen van het springen van 

 ketels alhier iets aan , waaruit men met waarschijnlijkheid tot het bestaan 

 hebben van iets dergelijks zou kunnen besluiten. 



De kennis van de aanzienlijke vertraging van het kookpunt van water , 

 welke wij aan donny verschuldigd zijn, heeft voor het eerst eene nieuwe 

 rigting gegeven aan de voorstellingen , die men zich vonnde ten aanzien 

 der vemioedelijkc omstandigheden , waaronder ketels springen. Zij hebben 

 daardoor een belangrijken stap voorwaarts gemaakt , daarin bestaande , dat 



