236 OVER DE VERTRAGINGEX IX HEI S5IELT- , VRIES- EN 



meest aan waarschijnlijke vertraging van het kookpunt onder verminderde 

 drukking aansluiten , behooren vooral de volgende : 



Een korten tijd vóór het springen van den ketel op het stoomschip Ie 

 Rapide te Rochefort , gaf de manometer slechts de halve drukking aan van 

 diegene, welke hij meermalen op andere tijden deed waarnemen {^An- 

 nuaire ^^1830), 



De ketel op het stoomschip de Etna sprong, terwijl de zuiger slechts 

 18 slagen in de minuut gaf; welk aantal gewoonlijk 20 was [Annuaire 

 de 1830). 



Te Chiswick sprong den 16 Julij 1855 de ketel op het oogenblik dat de 

 machinist de veiligheidsklep opende. Te Sheffield den 11 Augustus 1854, 

 toen de stoker hetzelfde deed. Op de boot de Graham ]vi\&i toen men 10 

 kilogr. van de klep had afgenomen. Te Essenes , den 8 Eebruarij 1823 , 

 op het oogenblik dat men de twee kleppen te gelijk opende; kort vooraf 

 hadden de werklieden geklaagd , dat de machine langzamer ging dan ge- 

 woonlijk. Ecnige dagen later was het laatste ook het geval vóór het 

 springen van eenen ketel in eene fabriek op den Boulevard du Mont- 

 Parnasse, te Parijs. Te Lyon gebeurde het juist, toen eene uitlaat- 

 kraan geopend werd. Te Gend den 17 Mei 1856 juist toen men de 

 machine in gang wilde stellen (.tobard). 



Op den 4 Maart 1827 zijn op het stoomschip de Rhóne opvolgend drie der 

 vier op het schip aanwezige ketels gesprongen. In eene mijn te Polgooth 

 sprongen opvolgend twee van de drie. Dit achter elkander springen van 

 een tweede en derde door voorafgaande komt welligt , doordat door het 

 eerste springen de drukking in de volgende insgelijks eensklaps zoo aan- 

 zienlijk afneemt. Merkwaardig is , dat lang vóór de nieuwe feiten , welke 

 DUFOUR thans heeft leeren kennen, men reeds zeer de aandacht vestigde op 

 de verschijnsels, welke door hem thans beter zijn verklaard, zonder den 

 waren sleutel daarvoor te kunnen vinden. Om slechts één enkel bewijs 

 hiervan uit de vele te kiezen , lezen wij onder anderen in het aangehaalde 

 werk van arago : „Si , dans un cas extreme , comme celui que je viens de 

 rapporter, l'ouverture d'une soupape peut amener la rupture de la chaudière, 

 il doit arriver fréquement , que cette ouverture , sans occasionner aucun acci- 

 dent, déterniine cependnnt une augynentation sensihle et brusque dans la foree 

 élastique de la vapeur. Le phénomène , dans ces limites , peut être étudié 

 sans trop de danger. Je sais , qu'a Lyon 1' expérience a été tentée, et que 

 sur une petite chaudière a haute pression, dès qu'on ouvraitun large robinet 



