258 DEIE BEIEVEN VAN F. HEMSTEEHUIS. 



handelingen van de SoUandsche Maatschappij der WetenseJiappen en in die van 

 het Bataafsch Genootschap der proefondervindelijJce wijshcgeerte bijdragen 

 tot deze wetenschap heeft geleverd^). Nozemai^ was slechts weinig ouder 

 dan HEMSTEEHUIS , die in 1722 te Traneker geboren was. In 1741 was c. 

 NOZEMAN tot proponent voor de heilige dienst bij de Remonstrantsche 

 broederschap aangenomen ; in 1744 werd hij tot predikant te Alkmaar be- 

 roepen, waar hij tot het jaar 1749 werkzaam bleef, om toen die plaats met 

 Haarlem te verwisselen. In 1760 werd hij van daar als predikant bij de 

 Eemonstrantsche gemeente te Eotterdam beroepen , in welke stad hij in 

 1786 overleed-). 



De eerste brief is van 14 Dec. 1742 , de tweede van 6 Januarij 1743 ; 

 beide zijn dus geschreven vóór dat nozem an nog proponent was ^). De 

 derde brief is van 4 Julij 1746 en, blijkens het opschrift , naar Alkmaar 

 gerigt , waar nozeman destijds , gelijk wij zagen , als predikant geves- 

 tigd was. 



IIemsteehuis geeft in den eersten brief van 1742 aan nozeman berigt van 

 de destijds door teembley, in de vijvers van Sorgvliet , zoo zorgvuldig nage- 

 spoorde zoetwaterpolypen , en zendt er eenigen van in water tegelijk met 

 wormpjes (^JSfais) ; hij vermeent namelijk, dat deze polypen „niets nuttigen 

 dan deze wormen." Bij dezen brief zijn zeer nette teekeningen gevoegd, 

 waarop door H. gestadig verwezen wordt. Hij vermeldt de zonderlinge 

 herstellingskracht dezer polypi , welke , zooals men weet, later aan linnaeus 

 het denkbeeld ingaf om den naam van Hydra aan dit geslacht van dieren 

 toe te kennen , en hij schijnt al de proeven van teembley herhaald te hebben , 

 ook de omkeering. Yan deze schrijft hij „Deeze laeste operatie is waerlijk 

 de merkwaercligste van allen. Men neemt een Polypus in 't hol van de 

 hand met een weinig waeter, en nadat zij zich een weinig uitgestrekt heeft , 



') Van hem zijn ook waarnemingen omtrent Lernaea branchialis in de Uitgezogte 

 Verhandelingen, II, 1757, bl. '282 en verv. pi. 14, en III bl. 232 en verv. pi. 23. 

 Dit opstel is enkel met de initiale letters C. N. geteekend. Dat nozeman zich ook 

 als geletterd man in zijnen strijd met hofstede over Socrates bekend gemaakt heeft , 

 is bekend. Er zijn brieven van schultens en runckenius aan nozeman onder die, 

 welke ik bezit. 



'^) Een zoon van hem, de heer joh. nozeman, was door aanhuwelijking de oom 

 mijner overledene echtgenoote, en uit diens papieren zijn de brieven van hemster- 

 Huis afkomstig. 



^) Bij den tweeden is het adres bewaard , 't geen wij voor liefhebbers van levens- 

 bij zonderheden hier afschrijven: Mijn Heer, Den Heer cornelius nozeman ten 

 huize van den Heer jacob nozeman op de Eglanticra graft tot Amstordam. 



