260 DRIE BEIEVEN VAN F, HEMSTEKHUIS. 



wanneer men die door drukking eenigzins uiteendrong, kon men daarin 

 eene oranjegeelaclitige stof zien , niet ongelijk aan een gekookten dojer , 

 waarover „roode adertjes", bloedvaten, verspreid waren (fig. 2). Aan het 

 eene uiteinde (bij a) was het ligchaam harder ^) ; overigens was het 

 overal zeer zacht. 



Het is mij niet bekend , dat dergelijk voorwerp elders beschreven is ; 

 althans in de lange lijst van abnorme of misvormde eijeren , die door tiede- 

 MANN werd opgezameld ^) , komt zulk een voorwerp niet voor. Men zou het 

 eenigermate met de tanden en haren kunnen vergelijken , die in de klasse 

 der zoogdieren , bepaaldelijk bij den mensch , somwijlen binnen in het 

 ligchaam gevonden zijn. Is het voorwerp, door hemsteehuis een ei ge- 

 noemd, in het ovarium gevormd, zoo als de dojerachtige stof in het midden 

 en de vaten , die van binnen aanwezig waren , schijnen aan te toonen , dan is 

 echter de opname daarvan in den eijerleider moeijelijk te begrijpen , ten 

 zij deze buis eene ongewone verwijding had ondergaan. Daar de hen , die 

 dit voorwerp gelegd heeft, niet ontleedkundig onderzocht is, blijft het geval 

 raadselachtig ; het ware te wenschen geweest , dat het voorwerp zelf aan 

 een nader onderzoek onderworpen was geworden. Maar de bekendmaking 

 van dit geval kan nogtans aanleiding geven om de aandacht op een ver- 

 schijnsel te vestigen , dat vroeger of later op nieuw kan voorkomen. 



De derde brief (van 4 Julij 1746) handelt over onderscheidene water- 

 diertjes , bepaaldelijk over Vorticellen , die hier onder den naam van Fol^- 

 pes CL houquet vermeld worden. Het komt mij voor , dat hemsteehuis die 

 vorticellen gekend heeft, waaraan thans de naam van Carchesium 2}olypinum 

 gegeven wordt. Hemsteehuis zegt van deze Polypes d houquet, dat men ze 

 veel op de huid der ephemera (der larven van haften) en andere waterdieren 

 vindt of op de oppervlakte van alle „planten, takjes of lichaemen , die 

 in het zoete waeter groejen of drijven. Deeze kunnen niet wel anders als 

 met een vergrootglas van een duims of een half duims focus gezien wor- 

 den , en alsdan vertoonen zij zig in de gedaante van een boom , waarvan 

 ieder takje de figuur van b en c heeft. De schielijke en aardige beweging 

 van dezen boom , wanneer hij zich uitzet is het fraaiste gezigt, dat in de 



') Hier was een bewijs van hoofd , schrijft hemsteehuis ; maar het blijkt niet , 

 dat er eonige nasporing is in 't werk gesteld om de oorzaak dezer hardheid na te 

 gaan. Daar wij geen embryo kunnen erkennen in het zonderling voorwerp , is aan 

 een eigenlijk hoofd zeker niet te denken. 



*) Zoölogie zu seinen Vorlesungen eniworj'eny III, Heidelberg, 1814, p.115 — 130. 



