DEIE BRIEVEN VAN F. HEMSTEEHUIS. 263 



zuiveren en verbeteren , gelijk linnaetjs zelf het steeds in opvolgende 

 uitgaven van zijn Systema Naturae verbeterd heeft. Wij zien in het midden 

 der vorige eeuw een bonnet zijne Contemplation de ïa Nature en zijne Palingé- 

 nesie phiïosophique zamenstellen , die nog altijd met vrucht gelezen worden , 

 en die ons den schrijver doen achten en liefhebben. Bonnet herinnert ons 

 gestadig door zijne geschriften aan een toen door geheel Europa bestaand 

 verbond der edelen , eene broederschap van geleerden , waartoe eéatjjviue , 



SPALLANZANI , GAÜBIUS, ALLAMAND , TEEMBLEY, LYONET behoordon. Reods had 



BOEEHAAVE zijuc roemrijke levensbaan besloten , een man , die niet slechts 

 als Geneeskundige , maar ook als Botanist eene eerste plaats bekleedde , en 

 die in het onderzoek der natuur een levendig belang stelde , waarvan hij in 

 den aankoop der nagelaten papieren van onzen swammeedam en in de bezor- 

 ging der uitgaaf van diens JBijhel der Natuur een ondubbelzinnig bewijs 

 gegeven heeft. De geleerde GAUBrus , leerling van boeehaave , had dit werk 

 onder zijne leiding met eene latijnsche vertaling voorzien , en boeehaave 

 zelve had er eene voorrede aan toegevoegd , waarin hij het leven en de 

 werkzaamheden van swammeedam met hooge ingenomenheid heeft afge- 

 schetst. Rêatjmtje, die met verwonderlijke naauwkeurigheid de huishouding 

 en de levenswijze der dieren wist na te sporen, goi ziya.Q Mémoires póur 

 servir d VHistoire des Insectes in het licht , een model van uitvoerige en 

 toch altijd onderhoudende , ja zelfs boeijende beschrijving. In de ont- 

 leedkunde schitterde in ISTederland de eenige albinus , en in de Physi- 

 ologie bezat dat tijdvak een man, wiens veelomvattende kennis en onver- 

 moeide werkzaamheid aan het wonderbare grenst, den groeten ajlbeetus 

 hallee. Behalve zijne ontleedkundige en botanische geschriften gaf hallee 

 in zijne Elementa Phjsioïogiae een volledig beeld der toenmalige kennis van 

 de structuur en de levensverrigtingen van den mensch , en hij verhaalt ons 

 in zijne voorrede , dat hij dit werk , 8 deelen in kwarto , na eenen tusschentijd 

 van eenige jaren tweemalen overgeschreven en herzien heeft , vóór dat hij 

 het ter perse heeft gegeven ^). Men zegt, dat het nageslacht op de schouders 



') Elemcnta Physiologtae corporis hicmani Tom. T, Lausannae l75l , Praef, p. XII. 

 Het spreekt van zelf, dat ik den roem van haller niet in het licht wil stellen 

 door deze aanhaling {»bis hacc elementa , interjectis aliquot annis, manu mea ei scripsi j 

 atque cum aliquo limae usu recognita ^ denuo chartae commisi"). Ik haal deze bijzon- 

 derheid echter met voorkeur aan om te toonen , dat ons voorgeslacht ook tegen dien 

 verdrietigen arbeid niet opzag , terwijl vele onzer tijdgenooten hunne lessen door 

 anderen laten stenographieren , en de verantwoording van begane onnaauwkcurigheden 

 liefst op die vreemde hulp overschuiven. 



