DE WEG NAAIi DE XüOEDPOOL. 315 



n(Fordelijk halfrond is insgelijks nog zeer gebrekkig. "Waarnemingen , zoo 

 nabij mogelijk de pool gedaan , zonden zeker onze isotherm-kaarten merke- 

 lijk wijzigen en onze kennis van bet aardmagnetismus aanzienlijk uitbreiden. 



Maar ook voor de verschillende takken der organische natuurkennis 

 bieden de noordpool-streken een rijk en vruchtbaar veld van onderzoek aan. 

 Het planten- en dierenleven bestaat toch tot op de hoogste breedten , die 

 men tot hiertoe bereikt heeft. Ook met opzigt tot de geschiedenis des 

 menschdoms biedt het hooge noorden belangrijke gezigtspunten aan en de 

 kennis van de noordelijkste bewoners onzer aarde kan tot analogiën leiden 

 met voorgeslachten , wier bestaan wij thans uit den paalbouw in de Zwit- 

 sersche meren eenigzins hebben leeren kennen. 



Ja , ons geheel physisch-geographisch stelsel , de zamenhang en wissel- 

 werking , die tusschen de aequatoriale en polaire gordels bestaan, vooral met 

 opzigt tot de magtige tegen elkander inwerkende oceanische stroomingen , 

 kunnen onmogelijk hunne volle verklaring vinden, zoo lang de poolstreken 

 nog de terra incognita onzer aardkennis zijn. 



Maar bovendien heeft ook de poolzee voor de industrie der Europesche 

 volken een onmiskenbaar belang. „De walvischvangst" , zegt gloger, is 

 ongetwijfeld de voornaamste tak der koopvaardij. Want wat doet de wal- 

 vischvanger ? Hij vischt in den letterlijken zin des woords geld uit de zee , 

 geld , dat daar in den vorm van reusachtige dieren , van hun vet en been 

 heen drijft." Op deze wijze vischte scoeesbt , de vader , met een enkel 

 schip 150,000 pond sterling uit de zee op. Er was een tijd , dat honderden 

 schepen naar de noordpoolzee op de walvischvangst uitgingen , zoodat de 

 haven van Smeerenberg op Spitsbergen in belangrijkheid met die van 

 Batavia wedijverde. Thans heeft de vangst aan deze zijde van Spitsbergen 

 bijna geheel opgehouden. Men kan daaruit echter niet besluiten , dat aan 

 gene zijde van Spitsbergen even weinig walvisschen voorkomen. Het is 

 waarschijnlijk , dat deze dieren zich meer en meer naar hoogere breedten 

 hebben terug getrokken , zooals dit ook aan de andere zijde der pool aan de 

 Behringstraat het geval geweest is. 



Behalve de walvischvangst , robbenslagerij en walrusjagt bevinden zich 

 in de noordpool-gewesten de rijkste lagen van fossiel elpenbeen. In noor- 

 delijk Siberië , aan geheel de IJszcekust en op de eilanden , wordt eenc 

 verbazende massa overblijfsels van mammouths en andere reuzendieren uit 

 de voorwereld gevonden. Vele plaatsen schijnen geheel uit beenderen en 

 elpenbeen te bestaan. Sedert eeuwen is dit fossiel elpenbeen een belangrijke 



