340 EEN BLIK OP HET AMAZONE-GEBIED. 



mieren-maatschappij , komen daarin vooreerst mannetjes en wijfjes voor , 

 die op een zeker tijdstip, namelijk in Januarij of Pebrnarij , vleugels er- 

 langen en dan in digte zwermen uitvliegen om te paren. Inzonderheid 

 de wijfjes zijn buitengewoon groot ; de spitsen der uitgespreide vleugels 

 hebhen eenen afstand van vijf en een halve ISTed. duim. Van de arbeiders 

 komen echter niet minder dan drieërlei vormen voor , die in lengte ver- 

 schillen, van een halve tot anderhalve ISTed. duim met allerlei tusschen- 

 grootten. Het talrijkst zijn de kleinsten , die zich bovendien van de overige 

 door de kleine koppen onderscheiden. Anderen zijn daarentegen in hun 

 geheel niet alleen grooter, maar hebben ook vervaarlijk dikke koppen. 

 Beide deze vormen worden buiten het mierennest waargenomen , maar de 

 eersten doen al het werk , terwijl de laatsten , als groote heeren , zich 

 bepalen tot het werk aan te zien ; welligt dat zij er ook een soort van toe- 

 zigt op houden. Zij zijn althans geen soldaten, zoo als in eene termieten- 

 kolonie voorkomen, want zij vechten nimmer. Nog een derde vorm ontdekt 

 men eerst , wanneer men een mierennest open breekt ; dan komen ook in- 

 dividu's met dikke koppen te voorschijn , maar deze hebben een behaard 

 voorhoofd , dat bovendien , als waren zij cyclopen , in het midden een 

 enkelvoudig oog draagt , hetwelk bij de overigen ontbreekt. Welke rol 

 deze zonderlinge individu's in de mieren- maatschappij spelen, kon bates 

 niet ontdekken. 



Hier en daar , waar de bodem daarvoor gunstig is , ziet men heuvels , 

 die zich door hunne kleur van den omgevenden grond onderscheiden. Zij 

 beslaan soms een grooten omvang , tot van meer dan honderd voet , doch 

 zij zijn niet hooger dan twee voet. Die heuvels zijn het werk der Saoeba's ; 

 zij stellen het buitenwerk daar , den dom of koepel , die den toegang tot 

 de daaronder zich verbreidende holen en gangen overdekt. Die koepel of 

 dak is zamengesteld uit kleine aardkorreltjes , in rijen van kleine dijkjes 

 en torentjes geplaatst. Het verschil in kleur met den oppervlakkigen bo- 

 dem is het gevolg daarvan , dat hij geheel bestaat uit den ondergrond , 

 die uit eene aanmerkelijke diepte naar boven is gebragt. Slechts zeer zel- 

 den ziet men mieren werkzaam aan deze gebouwen ; de ingangen zijn 

 gewoonlijk gesloten ; alleen nu en dan , wanneer eenig bijzonder werk te 

 verrigten is , worden zij geopend , vooral des nachts. Die ingangen zijn 

 klein, maar talrijk. Opent men zulk een heuvel, dan ziet men, dat zij 

 geleiden tot gangen, die , op eene diepte van een paar voet , alle uitloopen 

 in eenen algemeenen, broeden gang, die 10 tot 12 Ned. duimen wijd en 

 zorgvuldig bewerkt is. 



