342 EEIS- BLIK OP HET AMAZONE-GEBIED, 



andere arbeiders nemen de bladeren in ontvangst en brengen deze op hare 

 plaats , ze daarna bedekkende met eene laag van aardkorrels , die een voor 

 een uit den ondergrond naar boven worden gebragt. 



De onderaardsche verblijven van deze merkwaardige mieren kunnen zeer 

 uitgestrekt zijn. Hamlet claek deelt mede , dat de Saoeba van Rio de 

 Janeiro , die na verwant is aan de soort der Amazone , eenen tunnel onder 

 de bedding van de rivier Parahyba heeft gegraven , op eene plaats waar 

 deze zoo breed is als de Theems voor Londen. Aan de Magoaiij-rijstmo- 

 lens , in de nabuurschap van Para, doorboorden eens deze mieren den dijk 

 van een groot waterbekken ; het water ontsnapte er door , alvorens de be- 

 schadiging kon hersteld worden. In den botanischen tuin , te Para , 

 beproefde een ondernemende Pransche tuinman al wat hij kon uitdenken 

 om de Saoeba te vernielen. Onder anderen legde hij vuren aan boven som- 

 mige der ingangen tot hare koloniën , en blies toen de dampen van zwavel 

 door middel van blaasbalken door de gangen. Bates , die er bij tegenwoor- 

 dig was , zag de rook door een groot getal openingen weder uitkomen , 

 een van welke 210 voeten verwijderd was van de plek, waar de inblazing 

 geschiedde. Dit toont over hoe groot eene uitgestrektheid zich die on- 

 deraardsche gangen vertakken. 



Behalve de schade , welke de Saoeba' s aan het jonge boomgewas doen , 

 door dit van zijne bladeren te beroovcn , zijn deze dieren ook een groote 

 last voor de bewoners , uit hoofde van hunne gewoonte van des nachts in 

 de woningen te dringen en daar den opgegaarden voorraad te plunderen. 

 Bates was eenmaal het slagtoffer dezer plunderzucht. Hij hield toen zijn 

 verblijf in een klein Indiaansch dorp aan de Tapajos. Op een nacht wekte 

 hem zijn bediende drie of vier uren voor zonsopgang, roepende, dat de 

 ratten bezig waren de farinha of het mandioca-meel — dat in die streken , 

 vooral onder de arme klassen , algemeen als brood gebruikt wordt , — te 

 stelen. Op dit oogenblik was dit voedsel schaarsch en duur. Bates stond 

 op , luisterde en vond , dat het geraas zeer weinig had van dat wat ratten 

 maken. Hij nam toen het licht en ging naar de provisiekamer , die vlak 

 bij zijne slaapplaats was. Daar vond hij een breede kolom van Saoeba-mie- 

 rcn , uit duizenden individu's bestaande , allen zoo druk mogelijk bezig , 

 heen en weder gaande tusschen de deur en de manden, die zijn kostbaar 

 meel bevatten. De meesten dergenen, die naar buiten gingen, waren be- 

 laden , elk met een korrel farinha , die in sommige gevallen zwaarder was 

 dan het ligchaam van het dier, dat hem droeg. Farinha bestaat namelijk 



