HAEE TOEPASSING OP DE HEMELLIGCHAMEN. 357 



kan op deze wijze donkere strepen verkrijgen in een onafgebroken 

 spectrum , wanneer het licht door zekere stoffen heendringt , zooals b. v. 

 door dampen van j odium en van salpeterigzuur. 



Eindelijk , heeft men bevonden , dat eene gegevene stof dezelfde 

 stralen opslorpt , die zij zou uitstralen , wanneer zij in lichtenden staat 

 was. Het sodium b. v. , dat een zeer kenmerkend geel licht verspreidt , 

 slorpt, wanneer het in dampvorm gebragt en tusschen de lichtbron en 

 het prisma geplaatst is , diezelfde stralen op en veroorzaakt in het 

 spectrum een donkere streep. Dit feit , waargenomen door Potjcault bij 

 het elektrisch licht , met de lamp van chloorsodium , is de oorsprong 

 geweest van de zoogenaamde omkeering der spectra, die voor de ster- 

 rekunde zulke vruchtbare gevolgen heeft gehad. 



De oorzaak van al deze verschijnselen ligt voor de hand , volgens 

 de nieuwere theorie der warmte. Ieder warm ligchaam is een trillend 

 ligchaam , dat golvingen veroorzaakt in den omringenden ether, en deze zijn 

 van verschillende lengte , naar gelang van den tijd , dien de ether behoeft 

 tot het maken zijner slingeringen. Deze tijd hangt af van de massa der 

 slingerende moleculen en van de drukking , die de ether ondervindt. De 

 vaste of vloeibare ligchamen, eenvoudig in gloeij enden staat verkeerende, 

 zijn onderhevig aan moleculaire werkingen, die een verband daarstellen 

 tusschen hare bewegingen en er dus de trillingen van verhinderen ; 

 evenals geluidgevende ligchamen, waarvan de trillingen belet worden 

 door nabij zijnde hinderpalen , in plaats van overeenstemmende toonen , 

 geluiden voortbrengen, die zamengesteld zijn uit verscheidene klanken 

 van al de gelijktijdige toonen. Maar wanneer de molecule van hare 

 banden bevrijd is , zooals steeds de slotsom is bij scheikundige ver- 

 bindingen , trilt zij geheel viij , uit haar zelve en brengt regelmatige 

 golven voort van eene bepaalde lengte , naar gelang van de massa en de 

 drukking der middenstof, die haar omringt. Om deze reden geven 

 alle stoffen , in den staat van verbinding , bepaalde spectra van een 

 klein aantal strepen. Heineich heeft inderdaad gevonden , dat zulke 

 groepen van strepen , door verschillende stoffen te voorschijn geroepen , 

 steeds gevormd worden door golven , zoodanig , dat de volgende op zeer 

 eenvoudige wijze een meervoud is der voorafgaande , het dubbele 

 daarvan, het driedubbele , enz. ; evenals in de leer van het geluid de 

 overeenstemmende , gelijktijdige toonen van een klinkend ligchaam , 

 behalve den hoofdtoon, nog de terts, de quint en den octaaf bevatten. 



