HAEE TOEPASSING OP DE HEMELLIGCHAMEN. 363 



komstige deelen , die gelijk zijn ten opzigte van den graad van breek- 

 baarheid, zoowel der ster als van bet kunstlicht, stelt men voor het 

 midden van eene naauwe in de lengte gemaakte spleet een zeer kleinen 

 hellenden spiegel, die op deze spleet bet zijdelings geplaatste licht 

 •weerkaatst. In verscheidene gevallen is het verkiesselijker een reeds 

 gereed gemaakte schaal te hebben, die de plaatsgesteldheid der zonne- 

 stralen in het werktuig aangeeft; des nachts kan men haar bepalen 

 door middel van het spectrum der maan. "Wanneer men naar gelang der ver- 

 schillende omstandigheden den een of anderen weg heeft ingeslagen , kan 

 men met zekerheid de donkere of lichtende streep eener ster of van 

 eenig ander hemelligchaam bepalen. Het spreekt van zelf, dat de 

 kijker van een uurwerk moet voorzien zijn, die hem beweegbaar maakt 

 en in staat stelt de ster te volgen, want zonder dat kan men niets 

 uitrigten. Men kan deze onderzoekingen dus slechts ten uitvoer bren- 

 gen in die observatoriën , die voorzien zijn van een groeten aequa- 

 toriaal opgestelden kijker. Om een denkbeeld te geven van de naauw- 

 keurigheid, die de kijker in zijne bewegingen moet bezitten, doe ik 

 opmerken , dat de spleet ten hoogste een tiende van een streep breedte 

 heeft , en dat het in deze ruimte is , dat het beeld eener ster gedurende 

 een zeker tijdsverloop juist moet blijven , zonder hetwelk men er geene 

 naauwkeurige maat van zou kunnen nemen. 



De waarneming der sterren met dit werktuig heeft tot gevolgen geleid 

 van nog onverwachter aard dan bij de zon het geval was. Opdat er 

 eenige orde zij bij het behandelen dezer overvloedige stof, en daar het mijn 

 streven is in weinige woorden den uitslag van talrijke onderzoekingen 

 mede te deelen , zal ik de sterren in twee klassen verdeelen , de witte en 

 de gekleurde. 



De witte sterren , zooals Sirius , a van de Lier en den Arend , Eigel , 

 enz. , hebben een bijna onafgebroken spectrum , alleen door uiterst kleine 

 strepen gegroefd en op sommige punten de opmerkelijke bijzonderheid aan- 

 biedende , dat er groote zwarte ruimten op zijn ; Sirius heeft er twee 

 groote en een derde kleinere , op het eerste gezigt schijnen zij zwarte , in 

 het gezigtsveld gespannen draden te zijn en de voornaamste stemt overeen 

 met de zonnestreep T. Deze streep wordt waargenomen in alle tot heden 

 toe onderzochte witte sterren. In het geval van a van de Lier is het eene 

 ware tusschcnruimte , die het spectrum in twee deelen splitst. Deze streep 

 behoort aan de waterstof en bewijst haar bestaan op die sterren. De streep 



