HAUE TOEPASSDSTG OP DE HEMELLIGCHAMEN. 365 



Men kan zich van dit spectrum ook een denkbeeld vormen, door eene 

 alkoholvlam te bescliouwen , waarin boriumzuur is opgelost ; de donkere 

 stralen zijn licbtend en wederkeerig ; de 4 eerste banden aldus omge- 

 keerd vereenigen zicb naauwkeurig , daarentegen de andere niet. De 

 ster j3 Pegasus is , wat kleur en spectrum betreft , bijna gelijk aan a Orion. 



De nevelvlekken hebben ons een onverdacht verschijnsel aangeboden 

 en aan dat, hetwelk de sterren opleveren, geheel tegenovergesteld. 



Men kan deze hemelligchamen in twee groepen verdeelen : 

 de in sterregroepen oplosbare en de niet oplosbare. De zoogenaamde 

 planetaire nevelvlekken nemen onder de niet oplosbare de eerste plaats 

 in; zij hebben een vrij groote middellijn, evenals de schijf eener 

 planeet zeer duidelijk eindigende ; zij zijn rond of eivormig , maar 

 overigens tot heden toe ten opzigte harer natuur zoo goed als geheel 

 onbekend. Door den spectrometer is onverwachts dit raadsel opgelost. 



Alle voor ontbinding vatbare nevelvlekken vertoonen een sterren- 

 spectrum , dat wil zeggen , een dat onafgebroken is , of ten hoogste hier en 

 daar met een geringe afbreking. Het grootste gedeelte der niet oplos- 

 bare vormt een niet verspreid spectrum , maar slechts twee of drie 

 fijne , lichtende , zuiver eindigende strepen , evenals de elektrische 

 vonken , waarin haar geheele licht zich ophoopt. Yoor de planetaire 

 nevelvlekken is dit vastgesteld door higgins , terwijl ik het evenzeer 

 bewaarheid heb gevonden voor de nevelvlek van Orion. Het sterke 

 licht dezer groote nevelvlek , in de deelen waar zich geene sterren be- 

 vinden , vertoont in het gansche spectrum slechts drie lichtende strepen. 

 De eerste is levendig groen ; vlak bij haar bevindt zich eene andere , 

 zeer fijne, van zuiver groen; de derde is blaauw en bevindt zich op 

 op de streep F , die in de zon en de witte sterren donker is. Ten 

 opzigte van de plaats , die zij innemen , stemmen de twee uiterste stre- 

 pen overeen met die , welke higgcsts in de planetaire nevelvlekken heeft 

 aangewezen ; die in het midden schijnt een weinig verschillend. Men 

 kan het verschil der beide spectra duidelijk zien in die deelen der ne- 

 velvlek van Orion , waar zich eene menigte sterren bevinden. Het 

 licht der sterren van het trapezium doet ccn spectrum als dat der ster- 

 ren ontstaan, en dat van de nevelvlek daarboven geplaatst, evenals hare 

 afzonderlijke strepen, zijn zóó levendig, dat zij zich ook vertoonen op 

 het sterrenspectrum, in den vorm van lichtende banden, welker licht 



