HAEE TOEPASSING OP DE HEMELLIGCHAMEN. 367 



derlijke , gekleurde en zeer levendige strepen vormen , vragen wij 

 ons af , of dit verschijnsel inderdaad veroorzaakt wordt door de opslor- 

 ping van haren dampkring. Zouden deze zoo levendige strepen , in 

 een onafgebroken , zoo zeer zwak sterrenspectrum niet afkomstig kunnen 

 wezen van eene werkelijke verbranding? En zou de afwezigheid der 

 zwarte streep T , zoo algemeen in de overige sterren , in het spectrum 

 van o Orion , niet opgewogen worden door de lichtende streep , die 

 wij in de nevelvlek zien , om er de waterstof in aan te toonen , in 

 den staat van verbinding? 



Een zoodanig denkbeeld , dat mij niet ongerijmd toeschijnt , zou er 

 ons toe leiden te veronderstellen , dat deze sterren zich in een ge- 

 mengden staat bevinden , tusschen dien namelijk van volkomene zonnen 

 en van haar , die nog in den eersten graad harer vorming zijn. Eene 

 aanwijzing hiertoe wordt ons gegeven in de planetaire nevelvlekken , 

 die een kern bezitten , en die zoowel een onafgebroken spectrum , gelijk 

 aan dat der sterren, als de strepen der nevelvlekken geven. Het is 

 overigens mogelijk dat deze vervorming reeds duizende jaren geleden 

 heeft plaats gehad , en dat , de onmetelijke afstand der sterren in aan- 

 merking genomen , het licht , dat zij ons thans toezenden , alleen 

 afkomstig is van datgene , wat zij in een lang verloopen tijdperk 

 bezaten. 



De meest gewigtige vragen, die men kan doen aangaande de ont- 

 zaggelijke uitgebreidheid der schepping, de natuur en gelijkaardigheid 

 der stof, waaruit zij is opgebouwd , aangaande de veranderingen , die de 

 sterren hebben ondergaan , doen zich hier in menigte aan ons voor : 

 maar ik zal deze niet verder overwegen en bepaal mij bij deze 

 schets van de groote ontdekkingen , gedaan door middel van den 

 spectroscoop en zijne toepassingen. Vergeten wij niet, dat dit alles 

 alleen een begin en de vrucht van een onderzoek is, dat slechts 

 twee jaren is voortgezet, en dat nog met gebrekkige hulpmiddelen. 

 In lateren tijd en met meer vermogende werktuigen, zal men een 

 antwoord kunnen geven op de vele diingende vragen , die thans , en 

 hiermede moet ik mij tevreden stellen , slechts door mij kunnen worden 

 opgeworpen. 



