HOE EEN EI^GELSCH NATUUEONDEEZOEKEE OYEE DE 

 WEEKING VAN HET KULTUUESTELSEL OOEDEELT. 



Bij de zeer verscliillende oordeelvellingen over den invloed van liet 

 kultuurstelsel op de inboorlingen van den Oost-Indisclien archipel, kan 

 het niet onbelangrijk geacht worden het oordeel te vernemen van iemand , 

 die door zijn langdurig verblijf in verschillende gedeelten van Oostindië 

 en op de Moluksche eilanden wel bevoegd is daarover te spreken en 

 die bovendien als Engelschman en reizend natnuronderzoeker op een ge- 

 heel onzijdig standpunt staat. 



"Wij bedoelen den beroemden a. e. wallage , die verscheidene jaren 

 aldaar heeft rondgereisd , denzelfden, wiens naam met dien van daewin- 

 verbonden zal blijven aan den nieuwen vorm der ontwikkelingshypothese, 

 die , hoe men ook over hare meerdere of mindere gegrondheid oordeelen 

 moge , evenzeer getuigt van de veelzijdige kennis harer grondleggers als 

 van hunne wijsgeerige opvatting der feiten. 



Op den 24 Januarij j.1. hield wallage (z. Natural Sistory Review, 

 1865, April, p. 275) in eene vergadering van het ethnologisch genoot- 

 schap te Londen eene voordragt : Over den vooruitgang van de beschaving 

 in Noordelijk Celehes. 



„ Tot voor een betrekkelijk korten tijd , — zeide hij — bestond de 

 bevolking aldaar geheel uit wilden , en nog leven personen , die zich 

 eenen toestand herinneren , gelijk aan dien , waarvan de schrijvers der 

 zestiende en zeventiende eeuw gewagen." Na daarop in l^orte trekken 

 het kultuurstelsel en den daaronder verbeterden toestand der bevolking 

 geschetst te hebben , vervolgt hij aldus : 



„Deze koffij -plantages werden tot stand gebragt door het HoUandsche 

 gouvernement voor een belangrijk voorschot zoowel aan kapitaal als aan 

 kennis ; wegen zijn aangelegd en scholen voor het volk zijn mildelijk 

 opgerigt ; en indien nu het gouvernement daarvoor in plaats het mono- 

 polie eischt van het produkt , als de meest oeconomische en minst druk- 

 kende wijze van belasting, wat regt hebben wij dan om daartegen te 

 schreeuwen , wij die de zoutbelasting en het opium-monopolie in Indië 

 handhaven , welke geen van beiden kunnen gezegd worden iets te hebben 

 bijgedragen om het volk tot een hooger standpunt van beschaving te 

 verheffen, hetgeen deze koffij -kuituur wel gedaan heeft. 



