WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 5 



maakte rood koperen plaat en van deze , als van eene gegraveerde plaat , 

 afdrukken verkrijgen. Zelfs is het mogelijk zulk eene overbrenging te ver- 

 krijgen van een met kristallen bedekten cylinder op een anderen , weekeren , 

 en dezen laatsten in de katoendrukkerij te bezigen. De zoo verkregen kris- 

 talfiguren wisselen in 't oneindige af , de bekwaamste graveur kan ze niet 

 navolgen. De toepassing hiervan , om het namaken van bankpapier en 

 dergelijke onmogelijk te maken , ligt voor de hand. Ln. 



Over lichtende en donkere straling. — Onder dezen titel geeft tyndall {Philo- 

 sophical magazine , XXVIII , pag. 329 e. v.) eene belangrijke verhandeling 

 over het warmtespectrum en over de warmtestraling van vlammen. De 

 ruimte is hier te beperkt om zelfs met de meest mogelijke kortheid van 

 zijne proefnemingen en uitkomsten een eenigzins getrouw verslag te geven. 

 Het volgende moge dienen om een denkbeeld te geven van het doel zyner 

 onderzoekingen en van enkele uitkomsten, door hem verkregen. 



In plaats van de glazen collectorlens en beeldlens en het glazen prisma , 

 zooals die bij de gewone proeven over het lichtspectrum met elektrisch 

 licht worden gebezigd, nam tyndall die beide lenzen en het prisma van 

 klipzout , eene zooals bekend is bijna volkomen diathermane zelfstandig- 

 heid. In de kas , waarin gewoonlijk de elektrische lamp wordt geplaatst , 

 stond nu een gasbrander met eene enkele opening , waaruit men , door het 

 omdraaijen van twee kranen , naar willekeur of water stofgas óf het gewone 

 lichtgas kon doen stroomen. Het warmtespectrum werd op de gewone 

 wijze door een smal thermo-elektrisch batterijtje in verbinding met een 

 galvanometer onderzocht. 



In het spectrum der lichtende gasvlam vond T. , zooals reeds naar de 

 onderzoekingen van den ouderen heb,schell te verwachten was , het warmte- 

 maximum buiten het rood. Tot op een afstand van het rood , gelijk aan 

 dien, waarop aan den anderen kant het violet zich bevond , was de warmte 

 nog merkbaar. Het warmtespectrum was twee en een half maal sterker 

 dan dat , hetwelk op dezelfde plaats verkregen werd , als , al het overige 

 onveranderd latende , men de lichtende gasvlam door de weinig lichtende 

 waterstofvlam verving. 



Naarmate een ligchaam sterker is verhit, zendt het aethertrillingen van 

 kortere golflengte iiit — het wordt al helderder gloeijend — , maar daar- 

 nevens wordt ook de amplitude der trillingen in de donkere stralen van 

 dezelfde breekbaarheid, dus van dezelfde golflengte aanmerkelijk vermeer- 

 derd. De intensiteit der donkere stralen van een door een elektrischen 

 stroom verhitten platinadraad was , als deze wit gloeijend was , 122 malen 

 grooter dan als deze slechts weinig verwarmd en dus niet lichtend was. 



