WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 29 



slechts 6 grammen koolzure baryt gevormd , terwijl de temperatuur der 

 kolen tusschen 35° en 40" C. afwisselde. Dezelfde koolmassa gaf vervolgens 

 eerst in 44 dagen op nieuw 6 grammen koolzure baryt. Er werden bij 

 deze proefnemingen dagelijks 2 kubieke voeten (ruim 26 kub. palmen) lucht 

 door het apparaat gevoerd. Bij de gewone luchttemperatuur van 15' C. 

 vormden zich in 42 dagen slechts 1,5 gram koolzure baryt. Werd de proef 

 echter gedurende 9 dagen voortgezet , terwijl de kolen op een warmtegraad 

 van 80' tot 85° C. werden gehouden, dan vormden zich in dezen zooveel 

 korteren tijd 7,9 grammen koolzure baryt. En zoo vermeerderde zich het 

 gevormde koolzuur onophoudelijk met de temperatuur , zoodat bij 150" C 

 (de kolen werden hierbij in een oliebad verhit) in 90 uur 103 grammen 

 koolzure baryt gevormd werden. Varrentrapp berekent hiernaar, dat bij 

 dezen warmtegraad in drie maanden tijds het geheele koolgehalte zijner 

 bruinkolen door oxydatie zou verdwenen zijn. 



»Dit ," zegt hij , »bewijst , dat onder bepaalde voorwaarden de oxydatie 

 der koolstof zeer snel geschiedt en zeer ver reikt , en dat daartoe slechts 

 eene temperatuur wordt vereischt , welke van die , waarbij eigenlijke ont- 

 branding plaats grijpt , nog zeer verschilt. Zulk een warmtegraad vindt 

 men echter zeer dikwijls in het midden van koolhoopen van verschillende 

 soorten steen- en bruinkolen. Ln. 



Eleklromagneten met onbekleed geleiddraad. — Du Moncel heeft voor eenigen 

 t^d bekend gemaakt , dat van twee elektromagneten , waarvan de eene 

 met op de gewone wijze geïsoleerd rood koperdraad omwonden was en de 

 andere met ditzelfde draad , doch nu onbekleed, en die overigens in alle opzig- 

 ten aan elkander gelijk waren , de laatste door den stroom van dezelfde 

 batterij aanmerkelijk meer droeg dan de eerste. In eene latere mededeeling 

 aan de Académie des sciences (zitting van den 30 Januarij 1.1.) is hij hierop 

 teruggekomen door te berigten , dat bij zijne vorige proefnemingen de 

 grootere kracht van den elektromagneet met onbekleed draad alleen daaraan 

 te w^ten was , dat het bekleede rood koperdraad van den anderen uit zeer 

 slecht materiaal bestond , dat bij gelijke afmetingen een viermaal grooteren 

 wederstand voor den elektrischen stroom opleverde , dan dat van het ongeïso- 

 leerde draad. Wanneer evenwel de inwendige weerstand in den elektromotor , 

 dien men gebruikt , zeer gering is in verhouding tot dien der omwindingen 

 van den elektromagneet , dan blykt eene omwinding van ongeisoleerd draad 

 ongeveer dezelfde kracht daaraan te geven , als eene van geïsoleerd draad ; 

 maar naar mate deze verhouding verandert , vertoonde zich de laatste al 

 meer en meer werkzamer. Dit alles nu laat zich begrijpen , wanneer men 

 slechts bedenkt , dat het onbekleede koperdraad toch altijd bedekt is met 



