2 WINDVORMINGEN. 



moerassen, lagen uit overblijfsels van half vergane planten zaïnenge- 

 steld, gelijk wij in onze venen groote streken daarmede bedekt vinden. 

 In al deze gronden vindt men overblijfsels bedolven van dieren en 

 planten, die, tijdens hun ontstaan, het land of het water bevolkten. 

 Wij kunnen ze gezamenlijk als zoetwatervormingen onderscheiden. 



Als ijsvormingen zijn die gronden tot eene groep te vereenigen , 

 welke door drijfijs in zee, of door bergijs aan den voet van gebergten 

 zijn gevormd. 



Zoo ontstaan alle aardlagen om ons heen en overal over de ge- 

 heele aarde ; en zoo , door geene andere natuurkrachten , zijn zij , van 

 de vroegste tijden af aan , ontstaan. Dat de oudere gronden veelal 

 een geheel ander aanzien hebben dan de hedendaagsche, ligt niet aan 

 de wijze van ontstaan , maar aan vervormingen , die zij later ondergaan 

 hebben. 



Maar nu vinden wij , behalve de vorige , ook nog gronden , die aan 

 den wind hunnen oorsprong verschuldigd zijn; hetzij alléén, hetzij 

 onder medewerking van zeegolven of zoetwaterstroomen. In Neder- 

 land wordt er al vrij wat oppervlakte door deze windvormingen inge- 

 nomen, die of nog voortdurend ontstaan of opgehouden hebben zich 

 te vormen , en alleen te onderscheiden zijn aan hare eigenaardige 

 zamenstelling en uiterlijke gedaante. Het schijnt mij daarom belang- 

 rijk om die windvormingen eens opzettelijk te behandelen en alles 

 bijeen te brengen wat ons bekend is aangaande de wijze van haar 

 ontstaan , hare zamenstelling en hetgene er op te merken valt , waar 

 zij door den landbouwer en houtteler ingenomen worden. 



Wanneer wij , per spoor , van Utrecht naar Arnhem snellen en 

 Driebergen voorbij zijn, ontmoeten wij, even voor de groote doorsnij- 

 ding van Maarn , eene groote met heuveltjes bedekte en gedeeltelijk 

 met schrale dennen begroeide zandvlakte. Op de verdere reis over 

 de Veluwsche heide zien wij zulke heuveltjes niet weder , dan alleen 

 omstreeks het station Ede en in het verschiet tegenover dat van 

 Wolfheeze. Het is de wind en de wind alléén, welke deze eigenaar- 

 dige heuveltjes gevormd heeft. Wanneer men ze naauwkeurig en in 

 hun ouderling verband beschouwt, dan valt dit dadelijk in het oog, 



