8 WINDVORMINGEN. 



Met 't kompas in de hand en op de kaart af dat zand doorkruisende, 

 viel mijn oog op een van mijnen weg afliggend alleen staand heuvel- 

 tje, en werd ik door het soort van instinkt, dat ons zoo vaak juist op 

 de plek voert, waar iets merkwaardigs te zien is, gedrongen om 

 derwaarts te stappen. Hier vond ik een gewoon, alleen staand, 

 rondsom afgewaaid heuveltje, in twee deelen gedeeld door eene oer- 

 bank en daarboven liggende laag zwarte grond, en onder die bank 

 nog weder uit stuifzand bestaande. Het was dus duidelijk , dat hier 

 twee malen eene langdurige rust in de zandverstuiving was geweest, 

 waarin zich eerst deze oerbank met de korst teelaarde gevormd had 

 en later de bovenste heidekorst, een deel namelijk van de met 

 heide begroeide oppervlakte, welke door de tegenwoordige zandstui- 

 ving is ingenomen. Aan den voet nu van dit heuveltje trof ik 

 eenige verspreid liggende beenbrokjes aan , klaarblijkelijk de wel- 

 bekende , verbrande beenderen uit de begraafplaatsen onzer voorvade- 

 ren. "Welhaast bleek 't, van waar die afkomstig waren. Boven my , 

 vlak onder de bovenkorst, zag ik overblijfsels van zoogenoemde 

 beenderkoeken in hunne oorspronkelijke ligplaats , gelijk zij daar dik- 

 wyls voorkomen, waar men de verbrande lijken, zonder urnen, een- 

 voudig in putjes begraven heeft. Later dan de negende eeuw zal 

 men in Drenthe wel geene lyken meer verbrand hebben, en men kan 

 hieruit dus opmaken, dat het Dieversche Zand reeds eenen zeer ge- 

 ruimen tijd voor die negende eeuw heeft bestaan. 



De steile boorden van zandstuivingen en de kanten van de alleen 

 staande heuveltjes vertoonen dikwijls eene menigte lagen van geringe 

 dikte, die op het eerste gezigt zouden doen gelooven, dat men hier 

 met eenen uit water bezonken grond te doen had. Bij nader inzien 

 blijkt het evenwel, dat de laagjes meestal niet waterpas liggen, eene 

 noodzakelijke voorwaarde van alle waterbezinksels , en dat het hier dus 

 niets anders is dan over elkander gestoven zand, hetgeen, door ach- 

 tereenvolgens eenigen tijd aan de lucht te hebben gelegen, meer of 

 min verkleurd of met aardkorrels vermengd is en daardoor in het 

 oog valt. 



De vlak gestoven bodems der zandstuivingen zijn merkwaardig door 



