28 VERANDERING DER LUCHTSGESTELDHEID IN NOORD-EUROPA. 



plaatsen in het Luneburgsche bevinden zich nog heuvels , die in hunne 

 namen het bewijs leveren van tot den wynbouw gebruikt geweest te 

 zijn. Zoo ligt bij Hitzacker Weinberg aan de Elbe; zoo ook Weinberg 

 bij Luchow en Bebenberg bij het groote kerkdorp Pattensen bij Win- 

 sen. Alle deze drie plaatsen liggen Noordelijker dan 53°. (Dit 

 wordt ook in Nederland bevestigd. Tusschen de 13e en 16e eeuw 

 at men hier te lande reeds in Augustus rijpe druiven. Hertog kakel 

 van Gelderland was daar zeer op gesteld. Men schijnt daarbij aan 

 druivenkassen te moeten denken , hoewel deze niet bepaaldelijk ge- 

 noemd worden; maar zeker is het, dat de Hertog wijngaarden had in 

 den omtrek van Arnhem. Zie Geldersche Volks- Almanak 1853, bl. 

 214 — 215. De ivijngaardtienden bragten ïn den omtrek van Egmond 

 in de jaren 1374 — 1379 eene jaarlijksche som op van 35 L. St. , 5 

 sch. , 17 gr. Zie Verslagen der Kon. Akademie, Afd. Letterkunde III, 

 bl. 256. Nopens België schreef de heer schayes in de Messager de 

 Qand 1833, p. 285—294, (zie ook 1836, p. 497), dat er in de 10e 

 eeuw een wijnberg (vignoble) was te Gand; dat in de 13e eeuw de 

 omstreken van Hoei met wijnbergen bedekt waren ; dat de wijnbergen 

 van Leuven in de 15e en 16e eeuw (dus vrij wat later, maar dit 

 ligt ook nog iets zuidelijker dan 51° N. breedte) door geheel Europa 

 bekend waren; dat dit sedert verminderd is; maar dat goelnitz nog 

 in 1631 spreekt van de colles vitiferae (wijndragende heuvels) van 

 Leuven. De nieuwe poort te Brussel heette oudtijds: van de wijngaer- 

 ten poort. In de stad Antwerpen bestond een wijnberg in de 14e 

 eeuw). In de 9e eeuw , zoo vervolgt helm , ontdekten Noordsche 

 zeelieden de van ijs geheele vrije Oostkust van een groen land, nam. 

 Groenland. Zij vonden daar wel geen zacht, maar dragelijk klimaat, 

 veel wild en, zoo al geen boomen, dan toch bosschen van struikhout. 

 Zoo was ook IJsland , dat kort te voren ontdekt was , veel minder 

 koud dan thans: het had overal in de dalen en op de vlakten aan 

 het strand bosschen van berken, eken, wilgen en sparren, en dit 

 niet als kreupelhout, maar als boomen, die aan de eerste ontdekkers 

 tot den bouw van woningen en schepen dienden. Oostgroenland werd 

 door de Noren in bezit genomen, bebouwd en was sterk bevolkt. Er 

 waren daar 190 plaatsen, grootendeels dorpen, maar daarbij ook en- 



