GETROKKEN VUURWAPENS EN ANDER MOORDTUIG. 57 



jende volants, bilboquets, het is altemaal zeer verdacht speelgoed, 

 slechts dienstig als opheldei'ingen voor de inrigting der nieuwere vuur- 

 wapens ; zelfs de aardbol staat in dit opzigt niet in den besten reuk. 

 Hoe dit gevaar dan te ontvlieden ! 



Dat deze regels u dan ten minste bij tijds waarschuwen. 



Welligt echter tellen wij ook minder teêrhartige lezers , die ver- 

 langen iets naders te vernemen omtrent een onderwerp, waarover 

 nieuwspapieren, met hunne gewone wetenschappelijke naauwkeurigheid, 

 allerlei onzin en verwarde denkbeelden verspreiden ; omtrent de wa- 

 pens , waarmede in het kalme maar krachtige Engeland al wat man 

 is , krijgslieden , lords john bull's , advokaten en doktoren , ja zelfs 

 lady's, zich wapent en oefent. Wapens, waarover in Engeland, Duitsch- 

 land en Frankrijk geroepenen en ongeroepenen boekdeelen vullen , maar 

 waarin de niet bepaald ingewijden hier te lande, de dillettanten in alles, 

 die zich in andere zaken zoo gaarne niet bij hunne leest houden, tot 

 nu toe weinig of geen belang stelden. Welligt strekken deze regels om 

 de aandacht meer en meer te vestigen op een onderwerp, waarvan de 

 verwaarloozing ons te eeniger tijd duur te staan zou kunnen komen. 



Het werpen met steenen was zeker een der eerste middelen, waar- 

 door men zich verdedigde of waarmede men den aanval voor- 

 bereidde, alvorens het pleit ten slotte door het handgemeen worden 

 beslist werd. De slinger kwam de te zwakke hand te gemoet; nog 

 juister was de uitwerking van pijl en boog. Vermogt men met den 

 slinger grootere gewigten weg te werpen , de ligte pijl had door zijn 

 steeds naar voren gerigte spitse punt grooter indringingsvermogen en 

 trof juister. De uitvinding van het buskruid deed spoedig slinger , 

 boog en pijl in onbruik geraken ; de afstand , waarop men nu in de 

 verte kogels kon werpen , werd vertienvoudigd en de krijgskunst trad 

 een nieuw tijdperk in. De kogels waren aanvankelijk meestal van 

 steen, later van lood of ijzer. Niet alleen het geschut, maar ook de 

 kogels ondergingen op hunne beurt verbeteringen, zij werden juister 

 gevormd, beter bolvormig, gladder en naauwkeuriger passende in de 

 binnenholte, de zoogenaamde ziel der vuurmonden. Weldra ook maakte 

 men ze hol , en voorzag de holte van zulke bovimen en granaten, met 

 brandverwekkende of sterk lichtgevende mengsels of eenvoudig met bus- 



