GETROKKEN VUURWAPENS EN ANDER MOORDTUIG. 59 



waarom wist men niet regt. De speelruimte, dat is de kleine opene 

 ruimte rondom den kogel en de zielwanden, onvermijdelijk bij kogels, 

 die los in de ziel moeten kunnen gerold worden, was wel is waar 

 weggenomen; het huppelen of aanslaan in de ziel was nu belet, er 

 ontsnapte wel geen kruidgas langs den kogel, maar waarom gaven 

 dan ook de regte trekken geen voordeel ? De oplossing dezer vraag 

 moest uitgesteld blijven tot de tijden, waarin de wis- en natuurkundi- 

 gen zich ook over de krijgskunde zouden gelieven te ontfermen, en 

 in afwachting daarvan ging men niettemin voort getrokken geweren, 

 onder de benaming van buksen, te gebruiken. 



Voor oorlogspraktijk hadden deze wapenen wel eenig bezwaar, daar 

 het laden slechts langzaam kon geschieden , vooral als de loop inwen- 

 dig vuil werd door het kruidaanzetsel. Aan enkele uitgelezene man- 

 schappen konden deze wapens dus slechts in handen worden gegeven , 

 doch niet aan geheele gelederen. 



Niet alleen weiden er getrokken geweren gemaakt , maar men 

 voorzag ook kanonnen van trekken, dit bepaalde zich evenwel slechts 

 tot modellen en proeven zeer in het klein. Om behoorlijk de trekken 

 te volgen, moet de kogel een weinig medewerken en dus niet van 

 ijzer, maar van een zachter metaal, zoo als lood, vervaardigd zijn. Het 

 laden echter van groote looden kogels in lange kanonnen , waarbij de 

 kogels in de trekken moesten gedwongen worden , was tijdroovend en 

 bezwaarlijk; het lood is daarbij een vrij kostbaar metaal, zwaar om 

 te vervoeren, ligt door botsingen te vervormen. Het lood biedt boven- 

 dien weinig wederstand, en bij de groote ladingen der kanonnen liep 

 men gevaar , dat het lood in de trekken zou afscheuren , en de kogel 

 misvormd uit het kanon komen en daardoor een weinig naauwkeurig schot 

 geven zoude. Ook tegen muren en wederstand biedende voorwerpen 

 zou lood te zacht zijn , en aan looden granaten valt geheel niet te denken. 



Wilde men echter volstrekt getrokken kanons en looden kogels ge- 

 bruiken, dan was er niets anders op dan de kanons van achteren te 

 openen en daardoor het laden mogelijk te maken. De looden kogel 

 kon dan geplaatst worden in een gedeelte, dat iets wijder was dan het 

 overige der ziel en daardoor bij het wegschieten geperst worden in 

 de trekken. Het goed sluiten van die achterste opening is echter 



