60 OVER DE VERDEDIG1NGS- EN AANVALSWERKTUIGEN DER MENSCHEN , 



eene zeer moeijelijke zaak, zóó zelfs dat niettegenstaande de groote 

 vorderingen , die men gemaakt heeft in het bewerken van groote me- 

 talen voorwerpen, zulk eene sluiting (kulassluiting) nog zelfs heden ten 

 dage tot eene der moeijelijkste vraagstukken behoort. De geweldige span- 

 ning van het buskruidgas doet het langzamerhand door alles heendringen. 



Kleine getrokken kanons met kulaslading vindt men nog in enkele ver- 

 zamelingen en museen. In het museum op het Prins MAURiTS-huis te 

 'sHage kan men onder anderen een fraai getrokken kanon met kulaslading 

 zien ; waarschijnlijk een geschenk van een der graven van Saksen-Gotha 

 in het laatste der zeventiende eeuw. Meerdere bijzonderheden omtrent 

 dit kanon vindt men in den Militairen Spectator van de maand Januarij 1860. 



Tot in de eerste helft der negentiende eeuw bleef de artillerie dus 

 uitsluitend schieten uit gladde kanons , maar wapende men bij de infan- 

 terie enkele uitgelezene bedaarde krijgers met getrokken geweren. 

 Het gros echter verschoot kruid en lood zonder veel nut of, zoo men 

 wil, zonder veel kwaad te doen. De groote kracht van het geweer 

 was volgens sommigen de bajonet, de kogel was wispelturig en grillig, 

 de bajonet alleen kon gebragt worden op het bepaald punt. La balie 

 est folie , la bayonnette est sage , was de leus van een beroemd krijgs- 

 kundige. Voor alles echter zijn troostredenen te vinden, en zoo 

 vond men dan ook zijnen troost in de leerboeken. Allerlei physische 

 en mathematische betoogen strekten om te bewijzen, dat de kogels 

 noodzakelijk rond moesten zijn. Immers de bol is de volmaaktste 

 figuur ; slechts een bol past in alle standen in den loop ; de bol heeft 

 het minste oppervlak voor een bepaald gewigt, enz. enz. Men bleef 

 op die wijze misschieten en misredeneren, 't was in volmaakte harmo- 

 nie, en het is dan ook nog geen 30 jaar geleden, dat het infanterie- 

 vuur in het veld reeds op 300 pas niet veel meer dan bangmakerij was. 



Ten einde nu eenigzins op te kunnen helderen , waarom trekken 

 en wel uitsluitend hellende trekken in den loop van een vuurwapen 

 een naauwkeuriger schot geven, zal het noodig zijn eerst eenige 

 oogenblikken te verwijlen bij de oorzaken, waarom inwendig gladde 

 loopen onnaauwkeurig schieten. Daarna zullen wij nog de voornaam- 

 ste inrigtingen beschrijven , waardoor men aan het stelsel van getrok- 

 ken geweren en kanons praktische bruikbaarheid heeft kunnen geven. 



