GETROKKEN VUURWAPENS EN ANDER MOORDTU1G. 73 



baan van een puntkogel en van den stand , waarin hij zijne baan be- 

 schrijft. De lengte-as XY des kogels blijft in 't begin nagenoeg overal 

 evenwijdig met den eersten stand, en dit ten gevolge van de rotatie 

 om die as. Bij werkelijk schieten is het moeijelijk waar te nemen, 

 maar toch uit andere omstandigheden na te gaan, dat het voorste 

 deel van den kogel, de punt, aan het einde der baan echter iets naar 

 beneden daalt. Duidelijk is dit waar te nemen bij het schieten of 

 beter gezegd werpen, onder hooge elevatien van b. v. 20 graden. 

 Zie lig. 9. Men ziet dan duidelijk, dat de punt daalt en geen won- 



y 



Fig. 9. 

 der, want daar de kogel bij zulke hooge worpen op afstanden vèr 



boven een uur gaans nederkomt, en somtijds bijna 20 seconden onder- 

 weg blijft, wordt de rotatie aan het einde der baan langzamerhand 

 uitgeput en de stabiliteit der omwentelings-as daardoor gering. Of 

 wel, zoo men, om onder zulke hooge elevatien minder ver te komen, 

 de lading vermindert, draait de kogel langzamer uit het stuk en heeft 

 dus in dat geval ook weder minder stabiliteit. 



Dit dalen van de punt is een voordeel, want bleef de kogel stok- 

 stijf met de as evenwijdig voort bewegen, zoo als in Fig. 9 bij X' Y' is 

 ondersteld , dan zou hij met een te groot oppervlak tegen de lucht in 

 bewegen en zou hij aan al de nadeelen van een grooten en onregel- 

 matigen luchtwederstand zijn blootgesteld, 't Zou zelfs kunnen ge- 

 beuren, dat hij, door den grooteren wederstand op zijn achtereind, niet 

 meer met de punt trof of ombuitelde. Daarom brengt men bij punt- 

 kogels het gewigt zoo veel mogelijk naar voren, door het uitgeholde 

 gedeelte zoo ver mogelijk naar achteren te brengen. Zoo groot is 

 evenwel toch nog de stabiliteit op groote afstanden, dat, als de kogel 

 op duizend en meer el van het stuk den grond treft, hij zich weder 

 met de punt naar voren oprigt en in dien stand nog eene menigte 



