GETROKKEN VUURWAPENS EN ANDER MOORDTtJIG. 



75 



De kanons moeten dus altijd links gerigt worden van het doel; hoe- 

 veel men ter zijde moet rigten , moeten de proeven bij elke geschut- 

 soort leeren, en de rigtingsmiddelen worden dan daarnaar ingerigt en 

 gesteld. Dit stellen noemt men bij geweren: het inschieten van 't ge- 

 weer. Bij geschut kan de afwijking op groote afstanden 100 en meer 

 el bedragen; bij geweren is zij veel minder. 



Gaan wij nu na, hoe men den kogel kan dwingen om de trekken 

 van den loop te volgen bij het wegschieten. — De drie voornaamste 

 middelen daartoe bestaan voor de looden geweerkogels. 1°. In het 

 sterk aanzetten van den kogel, hierdoor zet hij uit en vormt zich 

 naar de trekken. 2°. In het aanbrengen van eenige uitstekende 

 tandjes of ribbetjes (vleugels) aan den kogel; wanneer deze gevormd 

 zijn naar het beloop der trekken , moet de kogel die volgen. 3°. In 

 het aanbrengen van eene uitholling achter aan den kogel, ten einde 

 het buskruidgas , bij het ontbranden der lading , daarin dringt en het 

 lood doet uitzetten in de trekken. 



Bij de eerste wijze moet de kogel van achteren kunnen steunen 

 op eene vernaauwing van de ziel om genoegzaam wederstand te bie- 

 den bij het sterk aanzetten met een eenigzins uitgeholden aanzetter , 

 en tevens om daarbij het buskruid der lading niet te vermorselen 

 (stelsel van delvigne). Dit kamerstelsel werd vervangen door het 

 kernstelsel; in plaats van de buskruidlading in eene vernaauwing of 

 kamer te brengen, werd er achter in de ziel eene 

 stalen stift geplaatst, waarop de kogel steunde bij het 

 aanzetten. Het buskruid komt rondom deze kern te liggen 

 (stelsel thouvenin). 



Bij de tweede wijze om den kogel te noodzaken tot het 

 volgen der trekken , wordt de speelruimte slechts wegge- 

 nomen, als men daarbij tevens een vetpleister bezigt. De 

 vleugeltjes, die nu bij den kogel sterk uitsteken, vertra- 

 gen de rotatie. De Engelschen en Russen hebben dit slel- 

 Fig. 10. sel gevolgd. Om de uitwendige gedaante der kogels te 

 verbeteren en andere voordeden te verkrijgen , gaf de Brunswijksche 

 majoor berner aan de ziel in de dwarsche doorsnede eene flaauw 

 ovale gedaante en liet dit ovaal zóó draaijen, dat de grootste lengte 



t Li 



