76 OVER DE VERDEDIGINGS- EN AANVALSWERKTUIGEN DER MENSCHEN, 



van het ovaal, b. v. bij de monding verticaal staande, allengs om- 

 draait en ten laatste bij het achtereinde van den loop den waterpas- 

 sen stand nadert. Men stelle zich met andere woorden een kartonnen 

 ovalen pennekoker voor , die in de lengte een weinig ineengedraaid 

 wordt om zijne as (stelsel van lancaster). Ook maakte whitworth 

 geweren , die in doorsnede in plaats van ovaal zeshoekig waren. 



Het derde middel om de kogels de wentelende beweging te geven 

 is het algemeenst aangenomene, het is dat van minié 

 en delvigne, ook hier te lande gevolgd. — De talrijke 

 wijzigingen en verbeteringen, werkelijke en gewaande te 

 vermelden , zou ons te ver leiden. Allerlei vormen wer- 

 Iïq. il ^en aan de P un t en aan de uitholling gegeven; ook be- 

 proefde men een ijzeren dopje (culot) in de uitholling te plaatsen om 

 de vrij zwakke looden randen, r, r , fig. 12, te versterken bij opbe- 

 waring en vervoer, en tevens om het lood bij het voorwaarts bewe- 

 gen nog sterker uiteen en in de trekken te drijven. 



Als curiosa vermelden wij nog het stelsel van wild , een Zwitsersch 

 ingenieur ; deze omringde zijne kogels met een sponsachtige weeke 

 omkleeding, en gaf eiken soldaat een tiaeon met water mede. Na 

 geladen te hebben werd er wat water in 't geweer gegoten , de pleis- 

 ter zwol , volgde de trekken , en deelde den kogel daardoor de rond- 

 wentelende beweging mede. 



Bij geweren , die van achteren geladen worden , zooals bij het uit- 

 muntende Pruissische zundnaaldgeweer, is de loop zelf naauwer, dan 

 de plaats waar de kogel ingelegd wordt. 



De persing van een kartonnen klosje, dat den kogel omvat en 

 voortdrijft in den naauweren loop, dwingt dit klosje om de trekken 

 te volgen en doet den kogel daardoor draaijen. De trekken slijten 

 hierbij weinig uit en 't heeft vele andere voordeelen. 



Het streven om de bestaande wapens nog zooveel mogelijk te be- 

 houden is eene der oorzaken , waardoor de middellijnen en de verdere 

 inrigting der getrokken geweren in verschillende landen zeer ver- 

 schillen. Bovendien is het er verre af, dat men in eenig land tot 

 de overtuiging is gekomen, dat de gekozene inrigting de beste is. 

 Men benijdt in dit opzigt bijna overal zijnen buurman. En het zal 



